Debaty sejmoweVII Kadencja

Interpelacja w sprawie obowiązku przejęcia przekazanych przez Wojskową Agencję Mieszkaniową zbędnych nieruchomości gruntowych, budynków i lokali oraz urządzeń infrastruktury

   Szanowny Panie Ministrze! Art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (DzU Nr 116, poz. 1203, ze zm.) został dodany art. art. 8a w ustawie o samorządzie gminnym (DzU z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.). Zgodnie z przedmiotową nowelizacją do zakresu działań i zadań gminy należy również obowiązek przejęcia przekazanych przez Wojskową Agencję Mieszkaniową zbędnych tej Agencji nieruchomości gruntowych, budynków i lokali oraz urządzeń infrastruktury. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa może zatem wyzbyć się zbędnego majątku, przekazując go gminie, która pozbawiona jest prawa odmowy. Przedmiotowa decyzja Wojskowej Agencji Mieszkaniowej może zostać podjęta w każdym czasie, niezależnie od tego np., na jakim etapie jest realizacja budżetu w danym roku bądź opracowywanie budżetu na rok następny przez gminę. Oczywistym jest, że zbędnymi dla Agencji nieruchomościami gruntowymi, budynkami i lokalami oraz urządzeniami infrastruktury nie będzie majątek generujący jakikolwiek zysk lub posiadający wartość rynkową, mieniem zbędnym bywają zatem tereny często zdegradowane, trwale zanieczyszczone. Zabezpieczenie przekazanych nieruchomości, budynków, lokali przed katastrofą budowlaną, ekologiczną, a zatem przywrócenie mienia do stanu bezpiecznego wymaga znacznego wysiłku, zarówno technicznego jak i finansowego. Ponadto już sam fakt posiadania nieruchomości gruntowych, budynków i lokali oraz urządzeń infrastruktury może stać się źródłem odpowiedzialności za ewentualne szkody, jakich doznały osoby trzecie (art. 434 k.c.). Obowiązująca zatem norma prawna nie stała się źródłem dochodu gmin, lecz - przeciwnie - często oznacza konieczność ponoszenia wysokich kosztów będących znacznym obciążeniem dla budżetów, szczególnie małych gmin. Gminy - jak wszyscy właściciele nieruchomości - są zobowiązane utrzymać przejęty - choćby wbrew swej woli - majątek w należytym stanie.    Duże wątpliwości może również budzić, że w odróżnieniu od uregulowań zawartych w art. 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w których ustawodawca wskazał na zrzeczenie się własności i użytkowania wieczystego, art. 8a nieprecyzyjne określa status prawny przekazywanego gminom majątku. Nie jest zatem wykluczone, że przekazane mienie nie ma ustalonej sytuacji prawnej i przekazanie może obejmować w szczególnych przypadkach także przeniesienie posiadania. Nie można również zapominać o prawach i o obowiązkach osób trzecich w stosunku do przekazywanego mienia, co dodatkowo może skomplikować sytuację gminy. Ustawodawca, nowelizując ustawę o samorządzie gminnym, nie sprecyzował również zakresu nabycia - czy chodzi o nabycie pierwotne, czy pochodne, odpłatne czy nieodpłatne.    Na przykładzie gminy Dragacz w woj. kujawsko-pomorskim można wskazać, że gmina ta została zobowiązana do przejęcia od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej dróg wewnątrzosiedlowych wraz z punktami świetlnymi, które wymagają ogromnych nakładów i remontów. Powyższe stało się bez dokonania jakiejkolwiek inwentaryzacji czy chociażby informacji o przekazywanym mieniu, a o fakcie przejęcia mienia władze samorządowe dowiedziały się z przesłanego z sądu odpisu księgi wieczystej.    Należy zatem zauważyć, że art. 8a ustawy o samorządzie gminnym nie tylko godzi w samodzielność gmin jako podmiotów prawa prywatnego, ale również spiętrza wydatki samorządów, wstrzymując realizację planowanych od lat przedsięwzięć. W konsekwencji cała wspólnota samorządowa ponosi koszty, które powinien ponieść wyłącznie jeden podmiot - dotychczasowy właściciel nieruchomości gruntowych, budynków i lokali oraz urządzeń infrastruktury. Mając na uwadze art. 2 Konstytucji RP, należy pamiętać, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Ta fundamentalna zasada zdaje się być poddana wyraźnej próbie, skoro na podstawie wyłącznie swobodnej decyzji tylko jednego podmiotu - Wojskowej Agencji Mieszkaniowej - zostaje przerzucona odpowiedzialność za zobowiązania tego podmiotu na mieszkańców gminy tworzących wspólnotę samorządową.    Panie Ministrze!    - Jak Pan ocenia ustawowy obowiązek przejęcia przekazanych przez Wojskową Agencję Mieszkaniową zbędnych tej Agencji nieruchomości gruntowych, budynków i lokali oraz urządzeń infrastruktury?    - Czy istnieje realna możliwość, że w pracach Rządu zostanie uwzględniona inicjatywa legislacyjna w zakresie uchylenia przedmiotowego art. 8a ustawy o samorządzie gminnym?    Z poważaniem    Poseł Tomasz Lenz    oraz grupa posłów    Toruń, dnia 6 marca 2006 r.