Debaty sejmoweVII Kadencja

Interpelacja w sprawie koncepcji normatywnej regulacji stosunków pomiędzy państwem a działającymi w Polsce kościołami i związkami wyznaniowymi

   Szanowny Panie Marszałku! Na podstawie art. 192 ust. 1 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. - Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. M.P. Nr 23 z 2002 r., poz. 398 z późn. zm.) wnoszę o przedstawienie przez Prezesa Rady Ministrów zasadniczych elementów koncepcji normatywnej regulacji stosunków pomiędzy Państwem a działającymi w Polsce Kościołami i związkami religijnymi w wykonaniu zapisu art. 25 ust. 5 Konstytucji, a w szczególności:    1. Zastosowania powołanego wyżej przepisu konstytucyjnego do Kościołów, których stosunek do Państwa został określony tzw. ustawami partykularnymi, uchwalonymi przed wejściem w życie obecnie obowiązującej Konstytucji.    2. Podstawowych treści wzorcowego tekstu umowy, w tym zwłaszcza ujęcia zasad zwrotu przejętych przez Państwo nieruchomości i wpływu takiego zapisu na aktualne brzmienie stosownej w tej mierze regulacji, a zawartej w dziale IIIa ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (tekst jedn. Dz.U. nr 26 z 2000 r., poz. 319 z późn. zm.).    3. Istnienia możliwości odstępstwa od postanowień umowy wzorcowej oraz podstaw i zakresu takiego odstępstwa.    4. Relacji zakresu treści ustawy i umowy form uczestnictwa Kościoła będącego stroną umowy w procesie legislacyjnym, w tym zwłaszcza w odniesieniu do zgłaszanych przez posłów i senatorów poprawek, sprzecznych z treścią konkretnej umowy.    5. Celowości odrębnego potraktowania Kościołów i związków religijnych, w tym Kościoła Nowoapostolskiego w Polsce, które procedurę ustawowej regulacji stosunków z Państwem rozpoczęły jeszcze przed wejściem obecnie obowiązującej Konstytucji w życie, lecz z przyczyn niezależnych od wnioskodawców postępowanie zostało przerwane.    Uzasadnienie    Kwestia kierunków polityki wyznaniowej Państwa, a w tym regulacji stosunków z Kościołem Nowoapostolskim w Polsce, była przedmiotem mojej interpelacji z dnia 27 października 2003 r. oraz jej ponowienia z dnia 22 grudnia 2003 r.    W otrzymanych, za pośrednictwem Marszałka Sejmu RP, odpowiedziach Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji poruszony w pkt 1 problem zastosowania postanowień art. 25 ust. 5 Konstytucji do Kościołów, których stosunek do Państwa określono w tzw. ustawach partykularnych, został całkowicie przemilczany, mimo iż dotyczy on aż 14 Kościołów i związków wyznaniowych.    Wiadomo mi również, że przynajmniej jeden z Kościołów mających wspomnianą wyżej regulację ustawową wystąpił do Rady Ministrów o zawarcie umowy, o jakiej mowa w art. 25 ust. 5 Konstytucji.    We wspomnianych odpowiedziach stwierdzono ponadto, iż opracowywany jest wzorcowy projekt umowy z Radą Ministrów, a zakończenie I etapu tych prac nastąpi w I kwartale 2004 r.    Mimo upływu roku od wspomnianego terminu nadal brak jest jakichkolwiek informacji o stanie prac nad projektem umowy oraz istoty jego podstawowych założeń, w tym zwłaszcza czy umowa będzie miała charakter wyłącznie adhezyjny, czy też stworzona zostanie możliwość negocjacyjnego kształtowania jej treści i w jakim zakresie?    Niezależnie od podniesionych wyżej wątpliwości nie sposób nie podnieść, że do chwili obecnej Rada Ministrów nie przedstawiła swojego stanowiska co do zakresu regulacji ustawowej, a w szczególności czy:    - ustawa będzie całościowo regulować stosunki danego Kościoła z Państwem, czy też będzie stanowiła jedynie lex specialis w stosunku do ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania lub ˝ustaw partykularnych˝;    - dopuszczalna będzie możliwość objęcia materią ustawową zagadnień nieuwzględnionych w umowie;    - stworzone zostaną prawne bariery uniemożliwiające w toku procesu legislacyjnego zmianę zapisów ustawy, a zgodnych z treścią umowy danego Kościoła z Radą Ministrów?    Odrębne zagadnienie stanowi kwestia rozwiązania sytuacji, w tym Kościoła Nowoapostolskiego w Polsce, podniesionej w pkt 5 niniejszej interpelacji. W tej materii wyrażam pogląd, że mające miejsce zaniechanie właściwych organów Państwa nie może niekorzystnie wpływać na sytuację prawną danego Kościoła w porównaniu do Kościołów i związków religijnych, których dotyczą powołane wcześniej ustawy partykularne.    Będę wdzięczny Panu Marszałkowi za wyczerpujące przedstawienie stanowiska w podniesionych sprawach.    Łączę wyrazy szacunku    Poseł Andrzej Aumiller    Poznań, dnia 19 marca 2005 r.