Debaty sejmoweVII Kadencja

Interpelacja w sprawie wdrażania w Polsce Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich

   W obecnym roku planuje się rozpoczęcie finansowania społecznych projektów z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS). Podstawowym rządowym programem operacyjnym dla tych projektów ma być Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich, którego zasady zostaną określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy.    Program ten jest oczekiwany nie tylko przez środowiska społeczne, którym realnie pomoże w ich funkcjonowaniu w społeczeństwie. Jest on oczekiwany z dużymi nadziejami przez wiele polskich organizacji pozarządowych oraz krajowe firmy szkoleniowe itp. Dzięki założeniom tego programu wydawało się możliwe wzmocnienie sektora NGO˝sów, który w dojrzałych demokracjach jest traktowany jako ważny partner dla rządu w budowie społeczeństwa obywatelskiego i sprawniejszego przejmowania niektórych społecznych funkcji od państwa.    Także krajowe małe i średnie firmy działające na rynku szkoleniowym lub związane z obsługą rynku pracy czekają na wdrożenie EFS w Polsce. Da to im nie tylko lepszą, stabilniejszą sytuację na rynku, na którym pomyślne funkcjonowanie polskiego podmiotu jest dla nas bezcenne, a nawet da więcej możliwości efektywnego wyręczania państwa w jego trudnych obowiązkach na gruncie społecznym.    Niestety, po lekturze projektu Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 23 lipca 2004 r. w sprawie trybu składania i wzoru wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oraz wzoru umowy o dofinansowanie projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich można odnieść wrażenie, że rząd polski nie uważa za priorytet wspierania państwa obywatelskiego czy działania na rzecz polskich małych i średnich podmiotów gospodarczych.    Otóż we wzorze umowy o dofinansowanie projektu zamieszczonym w załączniku nr 2 do ww. projektu rozporządzenia znajduje się zapis o dostępności środków na rachunku Instytucji Wdrażającej (§ 6, pkt 3). Wynika z tego, że strona rządowa, po wyłonieniu w konkursie danego projektu podpisze za pośrednictwem Instytucji Wdrażającej, np. Wojewódzkiego Urzędu Pracy, umowę o dofinansowanie, w której jednocześnie zastrzeże, że w przypadku braku pieniędzy na koncie Instytucji Wdrażającej tych pieniędzy instytucja prowadząca projekt nie dostanie lub dostanie z opóźnieniem.    Niestety, nie jest to li tylko hipotetyczne zagrożenie, gdyż już dotychczasowa praktyka wskazuje, że pieniądze na dane projekty pojawiają się na kontach instytucji wdrażających z opóźnieniami, co powoduje radykalne pogarszanie sytuacji, a nawet upadek prowadzących projekty organizacji lub firm.    Groźnym zapisem jest także § 9 z projektu wzoru umowy, który mówi o konieczności zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy z możliwością zastosowania dziesięciu narzędzi finansowych. W dokumencie tym nie ma doprecyzowania, jakiej kwoty ma dotyczyć zabezpieczenie, przez co można zrozumieć obawy, że będzie wymagane zabezpieczenie na kwotę równą pełnej wartości projektu, a nie tylko, co byłoby racjonalne, na kwotę wziętej w danym momencie transzy - projekt mówi o 20-procentowych transzach wypłacanych po rozliczeniu co najmniej 80% transzy poprzedniej.    Oznacza to, że polski rząd nie ma żadnego rozeznania w kondycji polskich organizacji pozarządowych oraz małych i średnich przedsiębiorstw. Gdyby było inaczej, nie oczekiwano by od nich takich zabezpieczeń, na które mogą sobie pozwolić li tylko potentaci, najczęściej z zagranicy. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:    1. Jakimi przesłankami kierował się Minister Gospodarki i Pracy, wyłączając praktycznie z grona beneficjentów Europejskiego Funduszu Społecznego większość polskich organizacji pozarządowych oraz małe i średnie przedsiębiorstwa?    2. Czy Minister Gospodarki i Pracy nie uważa, że promowanie EFS jako tej części funduszy unijnych, która jest najbardziej otwarta dla przeciętnego projektodawcy, jest nadużyciem, skoro minister zdecydował zamknąć możliwość dostępu do owych funduszy dla większości polskich podmiotów?    3. Czy polski rząd nie zamierza skorzystać ze sprawdzonych w Europie wzorców wzmacniania społeczeństwa obywatelskiego, do czego w Unii Europejskiej powołano EFS?    4. Czy Minister Gospodarki i Pracy zamierza usunąć z projektu swojego rozporządzenia z dnia 23 lipca 2004 r. zapis o dostępności środków na rachunku Instytucji Wdrażającej jako warunku przekazania transzy dotacji?    5. Czy Minister Gospodarki i Pracy, spodziewając się problemów z płynnością środków na wypłaty dotacji, zamierza przewidzieć w projekcie swojego rozporządzenia harmonogram podpisywania umów tak, aby nie zamawiać projektów, na które nie ma pokrycia finansowego?    6. Czy Minister Gospodarki i Pracy, spodziewając się problemów z płynnością środków na wypłaty dotacji, zamierza przewidzieć w projekcie swojego rozporządzenia stworzenie odpowiednich mechanizmów finansowania pomostowego, nie przerzucając tego ciężaru na ubogie polskie organizacje pozarządowe oraz małe i średnie przedsiębiorstwa?    7. Czy Minister Gospodarki i Pracy zamierza doprecyzować w swoim rozporządzeniu zapis zawarty w § 9 wzoru umowy, który mówi o zabezpieczeniu realizacji umowy tak, aby zabezpieczenie dotyczyło nie całej kwoty, na jaką opiewa projekt, a jedynie zaliczkowanej w danym momencie części?    Poseł Jan Rokita    Kraków, dnia 31 sierpnia 2004 r.