Debaty sejmoweVII Kadencja

Interpelacja w sprawie zasad naliczania odsetek za zwłokę

   Szanowny Panie Ministrze! Do mojego biura wpłynęło pismo z prośbą o wyjaśnienie przeszkód natury prawnej wynikających z uregulowań dotyczących Ordynacji podatkowej. W 58 artykule wspomnianej Ordynacji stwierdza się, iż Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady naliczania odsetek za zwłokę.    Ordynacja podatkowa nie pozostawia wątpliwości - szczegółowe zasady naliczania, czyli m.in. wzór, można określić tylko w rozporządzeniu. Otóż wydane rozporządzenie nie zawiera wzoru obliczania odsetek za zwłokę. O tym, że wzór jest potrzebny świadczy fakt, że zostało jednak wydane odpowiednie zalecenie, co potwierdził Urząd Skarbowy w Głogowie w postanowieniu (PB 4113/46-4/03 z dn. 22.10.2003 r.), w którym czytamy, że ˝obowiązujące przepisy nie określają żadnego wzoru obliczania odsetek za zwłokę (...) Ministerstwo Finansów w celu zapewnienia jednolitego systemu ich naliczania w swoim piśmie z dnia 13.01.1998 r. RS-7250-48/OP/0/98/ZB (Biuletyn Skarbowy 1998, nr 1) zaleciło stosowanie następującego wzoru: kwota zaległości x liczba dni zwłoki x stopa odsetek za zwłokę w stosunku rocznym/365 bądź inna liczba dni w roku˝.    W bankach stosowane są różne wzory arytmetyczne, geometryczne i przyjmuje się różną liczbę dni - 365 dni, 366 dni, a nawet 360 dni w roku. Same odsetki za zwłokę, co wielokrotnie podkreślało orzecznictwo NSA, dzielą byt prawny z zaległością podatkową, mają zatem charakter daninowy, a tym samym sposób ich naliczenia może być określony tylko w przepisach prawa, a nie w zaleceniu, jest to tym istotniejsze, że obecna ordynacja nakłada na podatnika obowiązek naliczenia tych odsetek. W związku z powyższym pragnę zapytać:    1. Jak podatnik ma wywiązać się z obowiązku naliczenia odsetek bez wzoru określonego w akcie prawnym? Podatnik, jeżeli nie wpłaci zaległości wraz z odsetkami za zwłokę (których prawnie nie można naliczać), może oczekiwać postępowania egzekucyjnego, w którym odsetki zostaną pobrane, mimo braku, prawnie, sposobu ich naliczenia. Czy tak naliczane odsetki przez urzędy nie powinny być uznane za wyliczane w sposób samowolny, gdyż wyliczono je na podstawie wzoru, który nie jest określony przepisami prawa?    2. Czy wzór obliczania odsetek za zwłokę powinien być określony w ustawie czy w rozporządzeniu? Otóż zarówno art. 217 Konstytucji RP, jak i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (wyroki TK z 16.06.1998 sygn. U 9/97 i z 1 września 1998 r. sygn. U 1/98) ustanawiają zasadę wyłączności ustawy w sferze prawa daninowego. W drodze rozporządzenia mogą zostać przekazane wyłącznie sprawy niemające istotnego znaczenia. Czy wzór nie ma istotnego znaczenia? Otóż w zależności od przyjętego wzoru arytmetycznego lub geometrycznego, w przypadku odsetek za zwłokę w wysokości 52%, stawka dzienna może wynieść 0,1424658 lub 0,11478, a przy 41% - 0,11233 lub 0,09418. W bankach stosowane są wzory arytmetyczne, ale z różną liczbą dni w roku (365/360, 365/365, 360/365 itd.). Ale co w latach przestępnych, kiedy jest 366 dni w roku?    3. Z powyższego wynika, iż wzór ma istotne znaczenie prawne, a zatem czy resort planuje uregulować tę kwestię? Jeśli tak to, w jaki sposób?    Z poważaniem    Poseł Tadeusz Wojtkowiak    Leszno, dnia 21 października 2004 r.