Debaty sejmoweVII Kadencja

Interpelacja w sprawie potrzeby likwidacji starego portfela emerytur i rent

   Szanowny Panie Ministrze! Rozpoczęliśmy kolejny bardzo trudny dla nas wszystkich rok. Wiele grup społecznych bardzo boleśnie odczuwa obecną, fatalną sytuację gospodarczą. Problemy, jakie dotykają naszą gospodarkę, mają przełożenie także na sytuację licznej grupy emerytów i rencistów. To, co dzieje się z emerytami, rencistami, jak i z wszystkimi innym grupami społecznymi, uzależnione jest od bardzo wielu różnych czynników. Z całą pewnością do takich, niekorzystnych, czynników możemy zaliczyć obecnie obowiązujące regulacje prawne w zakresie emerytur i rent. Do spraw, które muszą budzić naszą szczególną troskę, należy kwestia części socjalnej świadczenia emerytalnego lub rentowego, która jest obliczana w oparciu o kwotę bazową, ustalaną na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia i ogłaszaną w komunikatach prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.    Pojęcie kwoty bazowej wprowadzono do przepisów ustawą z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw. Ustawa ta obowiązywała do 1998 r., kiedy została uchylona ustawą z dnia 17 października 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jeszcze przed tą zmianą istotne modyfikacje dotyczące kwoty bazowej zostały wprowadzone ustawą z dnia 29 września 1995 r. zmieniającą ustawę z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent. Wtedy to ustalono, że kwota bazowa stanowi równowartość 93% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w kwartale poprzedzającym termin waloryzacji. Ustalono także wtedy zasadę podwyższania tej kwoty o 1% w każdym kolejnym terminie, aż do momentu, gdy kwota bazowa osiągnie równowartość 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Tak więc kwota bazowa stanowiła podstawę wymiaru waloryzowanych emerytur i rent. Wysokość świadczeń dla osoby do nich uprawnionej wyznaczał określony procent kwoty bazowej, który zgodnie z założeniami z każdym rokiem miał być inny. W ten sposób wysokość przyznawanej emerytury i renty była w znacznym stopniu zależna od momentu uzyskania uprawnień do tego świadczenia. To oznacza, że nierówno, bo niesprawiedliwie, potraktowano ludzi w ramach poszczególnych lat, począwszy od roku 1995. Równie krzywdząco w porównaniu z tymi, którym kwotę bazową ustalono już na poziomie 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, potraktowano całą grupę osób, którym tę kwotę ustalono na poziomie niższym niż 100%. Zasadne wydaje się podjęcie rządowej inicjatywy ustawodawczej, dzięki której wszystkie emerytury przyznawane w latach dziewięćdziesiątych obliczone stosownie do kwoty bazowej niższej niż 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia należałoby przeliczyć jeszcze raz i wypłacić w odpowiedniej wysokości, uwzględniającej tym razem kwotę bazową na poziomie 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.    Pragnę zwrócić uwagę pana ministra na jeszcze jeden istotny problem. Zgodnie z art. 19 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z dnia 30 grudnia 1998 r., ze zm.) kwota bazowa stanowi równowartość 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, które w chwili obecnej wynosi 2061,85 zł brutto, pomniejszonego jednak o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia społeczne. Taka kwota bazowa wyznacza wysokość podstawy wymiaru świadczeń emerytalnych i rentowych oraz wysokość tzw. części socjalnej. Tak więc kwota podstawy wymiaru wyrażona przez wysokość kwoty bazowej powoduje, że w podstawie wymiaru emerytury lub renty nie uwzględnia się opłacanych przez ubezpieczonego składek na ubezpieczenia społeczne, które przecież potrącane są z jego wynagrodzenia. W ten sposób skutecznie obniża się wysokość przyznawanych emerytur i rent. Oznacza to, że tak naprawdę wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie jest równy 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. W tym wypadku nie będzie to kwota 2061,85 zł brutto, lecz kwota o kilkaset złotych niższa.    W związku z powyższym zwracam się do pana ministra z następującymi pytaniami:    1. Jak pan minister zamierza usunąć niesprawiedliwe skutki przyznawania w poszczególnych latach emerytur i rent w oparciu o różne procentowo kwoty bazowe?    2. Czy w związku z tym zostanie podjęta rządowa inicjatywa ustawodawcza celem zrównania wszystkich emerytur i rent pod względem wysokości kwoty bazowej?    3. Dlaczego w podstawie emerytury i renty nie uwzględnia się opłacanych przez ubezpieczonego składek na ubezpieczenia społeczne, które są potrącane z jego wynagrodzenia? Czy, a jeśli tak, to jak, zamierza pan minister zmienić tę sytuację?    Poseł Andrzej Lepper    Warszawa, dnia 19 stycznia 2003 r.