Interpelacje sejmoweVII Kadencja

Interpelacja w sprawie możliwości wykorzystania kompostu produkowanego z biomasy pozostającej po zrębie

   Szanowny Panie Ministrze! Intensywna produkcja szkółkarska powoduje stały i znaczny ubytek zgromadzonych w glebie substancji organicznych. W szkółkarstwie leśnym najbardziej rozpowszechnionym sposobem zaopatrzenia gleby w próchnicę jest stosowanie kompostu oraz nawozów zielonych. Do produkcji kompostu na dużą skalę może posłużyć biomasa pozostająca na zrębach.

   Wedle statystyk powierzchnia produkcyjna szkółek leśnych w samych tylko Lasach Państwowych wynosi około 3 tysięcy hektarów. Zapotrzebowanie tych szkółek na kompost, przy nawożeniu 3 mp/ar co 3-5 lat wynosi od 180 do 300 tysięcy mp rocznie. Jest to liczba wyliczona orientacyjnie, gdyż w zależności od typu gleby, jak i profilu produkcji zapotrzebowanie to jest zróżnicowane.

   Określenie rzeczywistego zapotrzebowania na tę substancję organiczną jest bardzo trudne do ustalenia, gdyż zasilanie gleb w szkółkach nie oznacza, że kompost ma zaspokajać całość zapotrzebowania na materię organiczną w szkółce. We właściwym zaopatrzeniu szkółek w próchnicę powinno wziąć się pod uwagę względy ekonomiczne.

   Kompost jest substancją w pełni bezpieczną. Można go mieszać z warstwą orną gleby w dowolnych ilościach. Stąd jego przewaga nad innymi źródłami materii organicznej.

   Na potrzeby szkółek kompost produkuje się w pryzmach na powierzchni otwartej. W Polsce dostrzegalny jest jednak brak kompleksowej technologii produkcji kompostu dla szkółek leśnych. Brak jest również szczegółowych warunków produkcji w obowiązujących wytycznych Lasów Państwowych.

   W procesie kompostowania podstawowym warunkiem przerobu materii kompostowej jest dostarczenie do pryzmy odpowiednio zbilansowanej biomasy. Idealne zastosowanie mogą tu mieć gałęzie i części drzew pozostałe po zrębie, które zostaną odpowiednio przetworzone i uzupełnione w odpowiednie komponenty.

   Dobrym substratem kompostowym jest arbomasa pozostająca po zrębach, z dużym udziałem świerka i ściółki świerkowej.

   Istotnym warunkiem kompostowania arbomasy jest właściwe jej rozdrobnienie. Zbyt mocne rozdrobnienie arbomasy powoduje utrudnienia w wymianie gazowej, a zbyt grube wydłuża proces kompostowania. Najbardziej korzystne jest takie rozdrobnienie masy drzewnej, by nastąpiło zmiażdżenie i rozwłóknienie drewna, co zoptymalizuje proces kompostowania. Warunek ten spełniają jednak jedynie odpowiednie urządzenia rozdrabniające. Technologia przygotowania arbomasy jest obecnie rozwijana. Biorąc pod uwagę produkt finalny, czyli rozdrobniony materiał roślinny, można do tego celu wykorzystać znane i sprawdzone technologie produkcji zrębków energetycznych.

   Z praktyki europejskich leśników powstało kilka różnych technologii zrębkowania z wykorzystaniem różnorodnych maszyn, urządzeń i form przetwarzania biomasy w różnych warunkach klimatycznych i w zróżnicowanym terenie.

   Obecnie trudne jest określenie długookresowego wpływu usuwania ze zrębu całej arbomasy. Wedle doniesień prasowych doświadczenia skandynawskie (np. fińskie), gdzie arbomasę użytkuje się na dużą skalę od wielu lat, nie wykazują żadnych negatywnych skutków. W wypadku rozwinięcia kompleksowego użytkowania arbomasy pozostającej na zrębach konieczne będą jednak szczegółowe badania dla warunków panujących w polskich lasach.

   W związku z powyższymi informacjami, opartymi na doniesieniach prasy specjalistycznej i raportach leśników innych europejskich krajów, kieruję do Pana Ministra następujące pytania:

   1. Czy możliwy jest udział Ministerstwa w badaniach dotyczących możliwości wykorzystania arbomasy w polskich lasach?

   2. Czy Ministerstwo Środowiska dysponuje informacjami dotyczącymi wykorzystywania takich technologii w innych krajach?

   3. Na jaką skalę ta technologia jest już wykorzystywana w naszym kraju?

   Z wyrazami szacunku

   Poseł Sandra Lewandowska

   Warszawa, dnia 13 grudnia 2006 r.