Debaty sejmoweVII Kadencja

Interpelacja w sprawie zmiany warunków ekonomicznych prowadzenia aptek w ciągu roku podatkowego oraz zasad sprzedaży niektórych leków

   Ostatnie zmiany marż urzędowych w obrocie lekami i planowanie wprowadzenia marż urzędowych nawet na leki pełnopłatne, planowana nowelizacja ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym i ustawy o cenach doprowadzą do nierównego traktowania właścicieli aptek w stosunku do innych obywateli prowadzących działalność gospodarczą.    Po 10 latach działalności aptek w nowych warunkach może dojść do sytuacji, że wypracowany latami potencjał gospodarczy aptek zostanie zniszczony, aptekarze stracą pracę, a apteki ponownie będą upaństwowione lub przejęte przez ogromne koncerny farmaceutyczne z kapitałem zagranicznym. Brak jakiejkolwiek polityki państwa w tym zakresie pomaga dużym firmom zachodnim w przejęciu całego obrotu lekami w Polsce, który szacowany jest już na niebagatelną sumę.    Przez ostatnie 10 lat apteki jako jedyni przedsiębiorcy sprywatyzowały się za własne pieniądze, doinwestowały w potrzebne urządzenia apteczne, jednocześnie przez cały miniony okres kredytując bez oprocentowania zaopatrzenie w leki obywateli poprzednio za skarb państwa, a obecnie za regionalne kasy chorych.    Równocześnie właściciele aptek podlegają cały czas normalnym regułom wolnego rynku, ponosząc wysokie koszty prowadzenia działalności gospodarczej, a to w zakresie czynszów, cen mediów, benzyny, a ponadto mają wysokie koszty wynikające z wymogów ustawowych - konieczność zatrudniania magistrów farmacji, wymogów specjalizacji w przypadku kierownika apteki, odpowiedniej powierzchni lokalu na aptekę, konieczności prowadzenia dyżurów nocnych i świątecznych. Ponadto przypomnieć należy o tysiącach złotych straconych w przeterminowanych lekach i ustawowym ograniczeniu sprzedawanego asortymentu towarów.    Oprócz prowadzenia działalności gospodarczej apteki są placówkami szkoleniowymi, prowadzą praktyki studenckie, podyplomowe, staże specjalizacyjne wraz z ponoszeniem ich kosztów. Aptekarze nie tylko wydają leki, ale także udzielają bezpłatnie informacji i porad pacjentom. W przypadku drastycznego spadku dochodów aptek nie będzie ich stać na prowadzenie tej dodatkowej działalności, jakże potrzebnej społecznościom lokalnym.    W tym stanie rzeczy dochodzi do licznych zmian warunków prowadzenia działalności gospodarczej w ciągu roku podatkowego, wprowadzane są nowe marże urzędowe, coraz niższe i stwarzające coraz bardziej niekorzystne dla aptek relacje między marżą apteczną a hurtową.    Nie jest prawdą, co rozpowszechniają urzędnicy w mediach, że w Polsce marża detaliczna jest najwyższa w Europie. Średnia marża detaliczna w Europie wynosi 38% i jest 2,5-krotnie wyższa od średniej marży hurtowej, zaś w Polsce marża detaliczna wynosiła 18-20% i była niewiele (ok. 4-6%) wyższa od marży hurtowej. Aktualnie w wypadku niektórych leków, np. tych w 99% kredytowanych przez apteki, marża detaliczna spadła do poziomu minimalnego, bliskiego zeru, i tak np.: pulmozyna - marża hurtowa 11%, podatek VAT 7%, marża detaliczna 0,3%.    Nieprawdą jest, że obniżka marż zmniejszy wydatki pacjentów na leki, ponieważ kilkakrotne obniżanie marż nie tylko nie zmniejszyło obciążenia pacjentów, ale nawet nie zahamowało ciągłego wzrostu cen, doprowadzając do tego, że udział pacjenta w kosztach zakupu leków wynosi już średnio 65%.    Niezgodne z konstytucją jest także ustawowe zmuszanie właścicieli aptek do wieloletniego, nieoprocentowanego kredytowania regionalnych kas chorych. Nawet banki udzielają preferencyjnego kredytu rolnikom dopiero po wypłaceniu im z budżetu kwot stanowiących refundację różnicy oprocentowania.    Jednocześnie w ciągu roku wprowadza się setki zmian w wysokości marż na poszczególne leki, cen urzędowych, zmian dotyczących limitów, list leków refundowanych bez stworzenia jakiejkolwiek możliwości racjonalnego ich wprowadzania w życie. Sposób wprowadzania zmian w żadnym zakresie nie uwzględnia specyfiki sprzedaży w aptekach, nie pozwala na przygotowanie się do nowych warunków, wręcz uniemożliwia przygotowanie się do nich, ponieważ nie ma możliwości zakupienia Dziennika Ustaw w rozsądnym terminie przed wejściem w życie zmian. Programy komputerowe dla aptek piszą i zmieniają firmy komputerowe, a nie aptekarze, w związku z czym przed wprowadzeniem zmian nie ma możliwości sprawdzenia programów, a za wszystkie zmiany odpowiada wyłącznie aptekarz.    Polityka regionalnych kas chorych wobec pacjentów i aptekarzy jest chora. Na terenie woj. małopolskiego zamieszkanego przez 3,5 mln mieszkańców podpisano umowę na sprowadzanie leków ˝pilne - na ratunek˝, czyli na tzw. import docelowy refundowany, tylko z jedną apteką w Krakowie. Ustalono łączną 7-procentową marżę (hurt - detal) przy istniejącej wtedy 14-procentowej marży hurtowej. Oznaczało to, że aby podpisać umowę z Małopolską Regionalną Kasą Chorych, apteka musiałaby sprzedawać te leki 7% taniej niż za nie zapłaciła w hurtowni. W tym stanie rzeczy pacjenci zostali zmuszeni do kilkugodzinnych podróży, najpierw w celu zamówienia leku ratującego życie, następnie w celu jego odebrania z jednej jedynej apteki na terenie przecież jakże ogromnego województwa.    Wobec powyższego zwracam się do ministra finansów z następującymi pytaniami:    1. Jakie Ministerstwo Finansów podejmie działania zmierzające do uporządkowania warunków ekonomicznych dotyczących funkcjonowania aptek w roku podatkowym?    2. Jakie zostaną podjęte działania zmierzające do wcześniejszego przekazywania informacji o nowych warunkach sprzedaży leków w taki sposób, aby apteki w odpowiednim czasie przygotowały się do tych warunków, bez narażania ich na straty finansowe z braku właściwej i na czasie informacji?    Zwracam się do ministra zdrowia pani Franciszki Cegielskiej z pytaniem:    3. Czy jest techniczna możliwość usprawnienia sprzedaży leków ˝pilne - na ratunek˝ m.in. w wyniku zwiększenia liczby aptek rozprowadzających te leki, z uwzględnieniem odpowiedniej ich rejonizacji w województwie?    Z wyrazami szacunku    Poseł Bogdan Pęk    Kraków, dnia 18 lipca 2000 r.