Debaty sejmoweVII Kadencja

Interpelacja w sprawie wprowadzenia okresu dostosowawczego dla osiągnięcia docelowych parametrów wody

   Szanowny Panie Ministrze! Rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 4 września 2000 r. w sprawie warunków, jakim powinna odpowiadać woda do picia i na potrzeby gospodarcze, woda w kąpieliskach, oraz zasad sprawowania kontroli jakości wody przez organy Inspekcji Sanitarnej wprowadziło nowe parametry jakościowe wody do picia, a w szczególności drastycznie zaostrzyło najwyższe dopuszczalne stężenie żelaza z 0,5 do 0,2 mg/l i manganu z 0,1 do 0,05 mg/l.    Nikt nie neguje samej istoty poprawy jakości świadczonych usług, w tym jakości dostarczanej wody do picia. Jednakże zmiany te wymagają nie tylko przeobrażeń w procesach technologicznych, ale także poprawy jakości pobieranego surowca, tj. wód powierzchniowych i podziemnych. Sprawy zaopatrzenia w wodę należą do zadań własnych gmin, a zatem wszelkie działania inwestycyjne podejmowane w tym zakresie obciążą budżety gmin, którym i tak brakuje środków na realizację podstawowych zadań, w tym również ochrony zdrowia.    Nagłe, niepoprzedzone okresem dostosowawczym (rozporządzenie weszło w życie 14 dni od ogłoszenia) wprowadzenie nowych parametrów jakościowych wody do picia w obecnych realiach jest niemożliwe do natychmiastowego spełnienia.    Problem odżelaziania i odmanganiania występuje przede wszystkim w procesie uzdatniania wód podziemnych i infiltracyjnych, w których żelazo i mangan w dominującej ilości występuje w postaci jonów dwuwartościowych, których połączenia są rozpuszczalne w wodzie.    Pomimo dużego podobieństwa chemicznego w występowaniu związków żelaza i manganu w wodzie metody ich usuwania wykazują wyraźne różnice.    Zasada odżelaziania wody sprowadza się do przeprowadzenia żelaza dwuwartościowego w trójwartościowe w postaci wodorotlenku żelazowego, który wytrąca się jako osad w procesie filtracji. Proces odmanganiania wody, podobnie jak to ma miejsce w przypadku usuwania żelaza, sprowadza się do utleniania rozpuszczonego manganu dwuwartościowego do nierozpuszczalnego czterowartościowego. Jednakże w tym przypadku prędkość procesu bardzo zależy od pH wody. Przy odczynie kwaśnym lub obojętnym utlenianie manganu w wodzie praktycznie nie zachodzi. Dlatego też dla spełnienia zawartych w przedmiotowym rozporządzeniu wymogów jakości wody do picia w przeważającej ilości krajowych ˝wodociągów˝ konieczna będzie głęboka modernizacja istniejących jednostopniowych układów filtracji, sprowadzająca się głównie do wprowadzenia filtracji dwustopniowej lub technologii przewidującej inne niż dotychczas stosowane rodzaje złóż. Działania takie wymagają nie tylko czasu, lecz także znacznych środków finansowych.    Odrębne zagadnienie stanowi utrzymanie jakości wody w trakcie jej przesyłu do klienta. Nie można mówić o właściwych wysokich parametrach jakościowych wody, jeśli nie zakończy się długofalowych działań związanych z czynnościami na sieciach wodociągowych, poprawiającymi czystość rurociągów i zwiększających niezawodność ich funkcjonowania.    Jest to proces wymagający nie tylko dużego wysiłku technicznego, lecz także finansowego, który dla osiągnięcia pełnego sukcesu może zostać rozpoczęty dopiero po uporządkowaniu źródeł zasilających w wodę system wodociągowy.    Innymi słowy ˝rozporządzenie˝ wymusza konieczność natychmiastowych szerokich, totalnych i bardzo kosztownych działań inwestycyjnych i modernizacyjnych, obejmujących swym zakresem ujmowanie i uzdatnianie wody i cały system jej dystrybucji, co w obecnych realiach jest nie do spełnienia w trybie natychmiastowym.    Na podkreślenie zasługuje także i inny aspekt, który został mocno zaznaczony w rozporządzeniu ministra zdrowia z dnia 4 września 2000 r., a mianowicie zwiększona została liczba wskaźników fizykochemicznych dla wody do picia i na potrzeby gospodarcze oraz drastycznie zwiększona częstotliwość pobierania próbek.    Wskazano jednocześnie na zalecane metody prowadzenia analiz. Taka zmiana ściśle wiąże się z finansami, gdyż zarówno pobór próbek jak i prowadzenie analiz przekłada się bezpośrednio na pieniądze.    Według mojego rozeznania brakuje nie tylko laboratoriów wyposażonych zgodnie z intencjami ˝rozporządzenia˝, lecz także spełnienie wymagań dotyczących częstotliwości badań jakości wody w wodociągach sieciowych jest mało prawdopodobne.    Stąd uprzejmie proszę pana ministra o odpowiedź na następujące pytania:    1. Czy zasadne było wprowadzenie w niektórych przypadkach ostrzejszych wymagań jakościowych wody, niż wynika to z dyrektywy 98/83/EC z 1998 r. Unii Europejskiej i zaleceń WHO?    2. Czy jest możliwe wprowadzenie dla takich parametrów jak zawartość żelaza czy manganu 3-letniego okresu dostosowawczego?    3. Czy ministerstwo widzi możliwość urealnienia (zmiany) cytowanego rozporządzenia i dostosowania go do realiów?    Z poważaniem    Poseł Grzegorz Woźny    Ostrów Wlkp., dnia 27 listopada 2000 r.