Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie rozdziału środków z Europejskiego Funduszu Społecznego

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pana Posła Mirosława Krajewskiego z dnia 14 czerwca br. odnośnie do wykorzystania środków z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) pragnę wyjaśnić, iż w obecnym okresie programowania ze środków EFS finansowane są działania w zakresie przeciwdziałania bezrobociu oraz wzrostu poziomu zatrudnienia w ramach następujących programów operacyjnych: Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich (SPO RZL) i Priorytetu II Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR) oraz Programu Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL. Dokumenty te są zgodne z założeniami Narodowej Strategii Wzrostu Zatrudnienia i Rozwoju Zasobów Ludzkich na lata 2000-2006, przyjętej przez Radę Ministrów 4 stycznia 2000 r.    SPO RZL w sposób całościowy ujmuje wszystkie zadania EFS zawarte w Rozporządzeniu (WE) Nr 1784/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 1999 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego. Wsparcie dla osób bezrobotnych oraz działania z zakresu zwalczania i przeciwdziałania bezrobociu zostały zawarte przede wszystkim w ramach Priorytetu 1 SPO RZL ˝Aktywna polityka rynku pracy oraz integracji zawodowej i społecznej˝. Działanie 1.1 ˝Rozwój i modernizacja instrumentów i instytucji rynku pracy˝ jest skierowane do publicznych i prywatnych instytucji rynku pracy i ma na celu lepsze dostosowanie ich oferty usługowej do zmieniających się potrzeb osób bezrobotnych i poszukujących pracy. W obrębie Działania 1.2 ˝Perspektywy dla młodzieży˝ realizowane są projekty, których celem jest aktywizacja zawodowa młodzieży poniżej 25 roku życia bezrobotnej przez okres do 24 miesięcy oraz absolwentów wszystkich typów szkół. Z kolei Działanie 1.3 ˝Przeciwdziałanie i zwalczanie długotrwałego bezrobocia˝, którego ostatecznymi beneficjentami są osoby powyżej 25 roku życia, bezrobotne przez okres do 24 miesięcy, ma na celu ograniczenie zjawiska długotrwałego bezrobocia i jego przyczyn poprzez udzielenie wsparcia tym osobom głównie w zakresie reintegracji zawodowej oraz przez podnoszenie ich kwalifikacji zawodowych. Ponadto w ramach tego Priorytetu działania kierowane są do specyficznych grup osób: niepełnosprawnych, osób zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz kobiet. Działanie 1.4 ˝Integracja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych˝ obejmuje projekty, które zakładają zwiększenie zdolności do uzyskania zatrudnienia przez osoby o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Należy podkreślić, że ostatecznym beneficjentem tego Działania są również pracodawcy oraz instytucje i organizacje działające na rzecz osób niepełnosprawnych. Działanie 1.5 ˝Aktywna polityka rynku pracy oraz integracji zawodowej i społecznej˝ adresowane jest do osób z grup zagrożonych wykluczeniem społecznym i ma na celu przygotowanie ich do wejścia na rynek pracy oraz ograniczenie zjawiska marginalizacji społecznej. Działanie 1.6 ˝Integracja i reintegracja zawodowa kobiet˝ zakłada natomiast podniesienie statusu zawodowego i społecznego kobiet poprzez udzielenie im wielostronnego wsparcia na rynku pracy oraz upowszechnianie elastycznych form zatrudnienia pozwalających na godzenie życia zawodowego i rodzinnego.    W ramach Priorytetu 1 funkcję Beneficjenta Końcowego (instytucji wdrażającej) pełni szesnaście Wojewódzkich Urzędów Pracy (Działanie 1.2 i 1.3), Departament Wdrażania EFS w Ministerstwie Gospodarki i Pracy (Działanie 1.1, 1.5 i 1.6) oraz Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Działanie 1.4).    Pragnę nadmienić, iż wybór WUP jako instytucji wdrażającej dla Działania 1.2 i 1.3 wynikał z dotychczasowej roli, jaką instytucje te pełnią w zakresie działań skierowanych do osób bezrobotnych oraz promocji zatrudnienia. Znajomość lokalnego rynku pracy, odpowiednie zaplecze kadrowe oraz bogate doświadczenie w realizacji programów na rzecz zatrudnienia znacząco usprawniły realizację zadań związanych z wdrażaniem SPO RZL w odniesieniu do osób bezrobotnych. Należy podkreślić, że każda z instytucji wdrażających wypracowała obecnie niezbędne struktury i mechanizmy pozwalające na efektywne wydatkowanie środków z EFS w ramach SPO RZL.    System selekcji wniosków stworzony został w taki sposób, aby zapewnić wybór wniosków najbardziej odpowiadających istniejącym potrzebom oraz przynoszących najlepsze efekty w stosunku do poniesionych nakładów. Każdy Beneficjent Końcowy (instytucja wdrażająca) dokonuje wyboru projektów zgodnie z zasadą przejrzystości (wcześniej uzgodnione i znane zasady wyboru, prosta i transparentna procedura wyłaniania ofert, kontrola procedur) oraz bezstronności, jakości i efektywności.    W celu zagwarantowania przejrzystego systemu zgłaszania i selekcji wniosków Departament Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym w Ministerstwie Gospodarki i Pracy przygotował ˝Poradnik dla beneficjentów˝ oraz ˝Wytyczne dotyczące kwalifikowalności˝, w których szczegółowo opisano procedury wyboru i realizacji projektów oraz zasady ponoszenia wydatków.    Od początku wdrażania programu uruchomiono realizację projektów w ramach wszystkich Działań SPO RZL. W pierwszej kolejności zostały uruchomione projekty wybierane w procedurze pozakonkursowej (I kwartał 2004 r.), a pod koniec III kwartału 2004 r. instytucje wdrażające rozpoczęły nabór projektów w ramach procedury konkursowej. Na koniec maja br. łączna liczba podpisanych umów / decyzji wynosiła 283, zaś ich wartość sięgała 1 990 264 145 PLN, w tym w ramach Priorytetu I ˝Aktywna polityka rynku pracy oraz integracji zawodowej i społecznej˝ podpisano 150 umów opiewających na kwotę 533 943 749 PLN. Obecnie trwa nabór wniosków o dofinansowanie realizacji projektów w ramach konkursów otwartych, ogłoszonych przez wszystkie Wojewódzkie Urzędy Pracy, dla Działań: 1.2 i 1.3, schemat a, których projektodawcami są Powiatowe Urzędy Pracy. Większość urzędów (m.in. WUP w Kielcach, Toruniu, Warszawie, Białymstoku) zakończyła już nabór projektów i podpisała umowy z PUP.    Informuję również, iż na dzień 1 lipca 2005 r. kwota wydatków poniesionych w ramach programu wyniosła 37 338 580, 67 PLN, natomiast kwota refundacji z konta programowego na konto Funduszu Pracy wyniosła 22 866 484,07 PLN.    Należy podkreślić, że liczba złożonych do tej pory wniosków, jak też liczba podpisanych umów objętych dofinansowaniem wskazują, iż nie ma ryzyka związanego z niewykorzystaniem środków z EFS przeznaczonych na pomoc osobom bezrobotnym.    Każdy Beneficjent Końcowy (instytucja wdrażająca) prowadzi kontrolę wykorzystania przyznanych środków. Z kolei Odbiorca Ostateczny (beneficjent) ma obowiązek monitorowania swojego projektu i sporządzania sprawozdań zgodnie z zawartą umową. Dane wynikające z monitorowania dotyczą kwestii związanych z finansowaniem, a także zakresu i wyników podejmowanych działań.    W celu zapewnienia prawidłowej i efektywnej realizacji programu wdrażanie SPO RZL jest wspierane dodatkowo przez audyt i kontrolę finansową. We wszystkich instytucjach zaangażowanych we wdrażanie programu działają komórki audytu wewnętrznego i kontroli, które mają zapewnić prawidłowe funkcjonowanie systemu kontroli i zarządzania finansowego oraz czuwać nad celowością wykorzystania przyznanej pomocy.    Ponadto dla zapewnienia efektywności wykorzystania środków z EFS stworzony został system szkoleń dla potencjalnych Odbiorców Ostatecznych (beneficjentów) pomocy. Szczególnie istotną rolę z punktu widzenia projektodawców spełnia Krajowy Ośrodek Szkoleniowy Europejskiego Funduszu Społecznego (KOSzEFS). Zadaniem sieci Regionalnych Ośrodków Szkoleniowych Europejskiego Funduszu Społecznego (ROSzEFS) jest docieranie z informacją do środowisk słabo poinformowanych o możliwościach pozyskiwania środków z EFS, animowanie lokalnych inicjatyw oraz inspirowanie tworzenia projektów finansowanych z EFS. Działalność KOSzEFS ma zatem charakter komplementarny wobec działań podejmowanych przez Beneficjentów Końcowych (instytucje wdrażające) oraz sprzyja lepszemu wykorzystaniu oferowanej pomocy przez uprawnione do tego instytucje.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Małgorzata Ostrowska    Warszawa, dnia 6 lipca 2005 r.