Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie funkcjonowania gospodarstw pomocniczych Ministerstwa Obrony Narodowej na przykładzie 125. Garnizonowej Piekarni Wojskowej

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Pana Posła Zbigniewa Dziewulskiego w sprawie funkcjonowania gospodarstw pomocniczych Ministerstwa Obrony Narodowej na przykładzie 125. Garnizonowej Piekarni Wojskowej (SPS-0202-10169/05), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.    Na wstępie pragnę przypomnieć, iż zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 z późn. zm.) gospodarstwem pomocniczym jest wyodrębniona z jednostki budżetowej, pod względem organizacyjnym i finansowym, część jej podstawowej działalności lub działalność uboczna. Podstawowym założeniem prowadzenia działalności w tej formie jest zasada samofinansowania określona w art. 20 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z nią gospodarstwo pomocnicze pokrywa koszty swojej działalności z uzyskiwanych przychodów własnych. Może otrzymać także z budżetu państwa dotację przedmiotową, której kwotę i przedmiot określa ustawa budżetowa.    Gospodarstwo pomocnicze, zgodnie z art. 20 ust. 3 i 4 wymienionej wyżej ustawy, tworzy, przekształca w inną formę organizacyjno-prawną i likwiduje kierownik jednostki budżetowej, który określa m.in. jego nazwę i siedzibę, przedmiot działalności wyodrębnionej z zakresu działalności macierzystej jednostki budżetowej oraz składniki majątkowe przydzielone gospodarstwu przez tę jednostkę budżetową. Gospodarstwo pomocnicze ma obowiązek dokonywania sprzedaży usług na rzecz macierzystej jednostki budżetowej według kosztów własnych oraz wpłacania do budżetu połowy osiągniętego zysku (art. 20 ust. 9 i 10, art. 62 pkt 6).    W przypadku gdy gospodarstwo pomocnicze nie spełnia wymienionych w art. 20 ust. 2 ustawy o finansach publicznych warunków samofinansowania (lub jest to uzasadnione względami organizacyjnymi), kierownik jednostki budżetowej likwiduje je, po uprzednim uzyskaniu zgody właściwego ministra (kierownika urzędu centralnego lub wojewody), nie później niż do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego - § 53 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 stycznia 2005 r. w sprawie gospodarki finansowej jednostek budżetowych, zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych oraz zasad i terminów rocznych rozliczeń i wpłat budżetu (Dz. U. Nr 23, poz. 190). Składniki majątkowe, należności i zobowiązania zlikwidowanego gospodarstwa pomocniczego przejmuje jednostka budżetowa, przy której to gospodarstwo funkcjonowało.    Odnosząc się do trzech pierwszych pytań zawartych w interpelacji Pana Posła Zbigniewa Dziewulskiego, informuję, że major Józef Woźniak był od 16 maja 1991 r. Dowódcą 125. Garnizonowej Piekarni Wojskowej, która działała jako Jednostka Wojskowa 3595. W 2003 r. jednostkę tę rozformowano i wyodrębniono z niej gospodarstwo pomocnicze pod nazwą 125 GPW. W tym czasie mjr Józef Woźniak otrzymał wypowiedzenie stosunku służbowego, pozostając kierownikiem gospodarstwa do dnia 27 października 2004 r., kiedy to na kierownika piekarni wyznaczono Ryszarda Zakrzewskiego.    Major Józef Woźniak jest absolwentem Szkoły Oficerskiej Służb Kwatermistrzowskich w Poznaniu, którą ukończył w 1980 r. z tytułem dyplomowanego ekonomisty w specjalności wojskowe wyżywienie zbiorowe. Pełniąc służbę na różnych stanowiskach związanych z zaopatrzeniem w żywność, systematycznie podnosił swoje kwalifikacje zawodowe. W tym czasie w opiniach służbowych otrzymywał oceny dobre i bardzo dobre. W 1992 r. uzyskał tytuł magistra ekonomii. Był wielokrotnie wyróżniany przez swoich przełożonych. W czasie służby dowiódł, że jest w stanie kierować jednostką wojskową o profilu żywnościowym, i w ocenie przełożonych był przygotowany do prowadzenia działalności gospodarczej takiego podmiotu.    W gospodarstwach pomocniczych na stanowiska kierownicze były i są wyznaczane osoby mające najlepsze kwalifikacje do sprawowania zajmowanych stanowisk.    W odniesieniu do czwartego i piątego pytania pragnę zapewnić, iż polityka finansowa i kadrowa wobec gospodarstw pomocniczych jest prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i jest jednakowa dla wszystkich. Jak wskazałem na wstępnie, jeśli gospodarstwo pomocnicze nie spełnia warunków samofinansowania, to kierownik jednostki likwiduje je. W resorcie Obrony Narodowej corocznie podległe gospodarstwa poddawane są kontroli organów finansowych pod względem uzyskiwania wyników finansowych.    Według stanu na dzień 31 grudnia 2004 r. przy jednostkach budżetowych resortu Obrony Narodowej funkcjonowało 441 gospodarstw pomocniczych, w tym 5 piekarń. Na przykład w ubiegłym roku, w samym Pomorskim Okręgu Wojskowym zlikwidowano 4 gospodarstwa pomocnicze (trzy pralnie i kasyno), a w bieżącym roku podjęto działania zmierzające do likwidacji 4 gospodarstw pomocniczych (piekarni, kasyna i dwóch pralni). Ich likwidacja jest wynikiem transformacji gospodarki oraz zwiększającej się konkurencyjności na rynku. Stosowane w nich technologie i użytkowany sprzęt były przestarzałe i powodowały wysokie koszty produkcji. Z uwagi na wysokość nakładów finansowych przeprowadzenie modernizacji nie było celowe.    W zakresie pytania szóstego dotyczącego przesłanek likwidacji 125 GPW informuję, że od 28 października do 14 stycznia 2005 r. była przeprowadzona w tym gospodarstwie kontrola Najwyższej Izby Kontroli. W jej wyniku ustalono, że faktyczne straty gospodarstwo pomocnicze 125 GPW zaczęło przynosić w 2003 r. Nie naliczano wtedy funduszu świadczeń socjalnych należnych pracownikom oraz nie wypłacono dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Zobowiązania te zaksięgowano w 2004 r. w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Dowództwo Pomorskiego Okręgu Wojskowego.    Dopiero właściwa ewidencja ujawniła rzeczywisty stan finansów piekarni. Dlatego wśród uwag i wniosków NIK w sprawie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości uznano za niezbędne podjęcie działań w celu przywrócenia warunków samofinansowania gospodarstwu pomocniczemu lub jego likwidację.    Terminowe regulowanie zobowiązań powstałych z tytułu zawartych umów nie było możliwe, ponieważ 125 GPW nie miała płynności finansowej. Przedłożony program naprawczy został odrzucony przez Oddział Finansów Dowództwa Wojsk Lądowych, gdyż nie gwarantował rozwiązania trudnej sytuacji. Piekarnia miesięcznie generowała straty rzędu 50 000,00 zł.    Jednocześnie pragnę dodać, iż z ustaleń kontroli przeprowadzonej przez NIK wynika, iż udzielanie zamówień publicznych w piekarni odbywało się zgodnie z obwiązującymi w tym zakresie przepisami. Natomiast realizacja umów zawartych na podstawie udzielonych zamówień przebiegała z opóźnieniem w zapłacie zobowiązań 125 GWP na rzecz dostawców. Zdaniem NIK wynikały one z braku bieżącej płynności finansowej GWP. Jednocześnie udokumentowane koszty własne piekarni były najwyższe wśród wszystkich dostawców pieczywa w Wojskach Lądowych, wyłanianych w drodze przetargów. W ogłoszonym w 2004 r. przetargu na dostawę pieczywa 125 GPW nie złożyła oferty, ponieważ nie spełniała wymogów sanitarno-higienicznych określonych przez zamawiającego.    Trudna sytuacja finansowa gospodarstwa pomocniczego została spowodowana wzrostem konkurencji na rynku piekarniczym. W okolicach Warszawy powstało wiele piekarni o niskich kosztach produkcji. Gospodarstwo pomocnicze 125 GPW nie było w stanie z nimi konkurować, mając do utrzymania obiekt o dużej kubaturze i przestarzałe ciągi technologiczne. Dodatkowo stan ten pogłębiło malejące zapotrzebowanie wojska na pieczywo, wynikające ze zmniejszenia stanów osobowych. Tak więc przesłanką do wystąpienia z wnioskiem o likwidację 125 GPW był tylko i wyłącznie ujemny wynik finansowy oraz brak perspektyw na jego zmianę.    W rozkazie Nr 22/R z dnia 5 maja 2005 r. dowódca JW., 3090 postawił zadania organizacyjne uczestnikom procesu likwidacyjnego oraz ustalił termin likwidacji 125 GPW. W dniu 27 maja 2005 r. za zgodą Sekretarza Stanu - I Zastępcy Ministra Obrony Narodowej, została wydana na podstawie art. 20 ust. 3 pkt 1 ustawy o finansach publicznych oraz § 53 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 stycznia 2005 r. Decyzja Nr 28/R w sprawie likwidacji gospodarstwa pomocniczego.    Wypowiedzenia stosunku pracy pracownikom piekarni zostały dokonane przez kierownika 125 GPW, który powołał się na Decyzję Nr 28/R, a więc na prawidłowej podstawie prawnej. Ponadto związki zawodowe, działając przy likwidacji 125 GPW, zostały w dniu 4 maja 2005 r. poinformowane o zamiarze i terminie likwidacji piekarni ustalonym na dzień 31 sierpnia 2005 r. W dniu 6 maja 2005 r. powiadomiono związki zawodowe o liczbie pracowników, z którymi pracodawca zamierza rozwiązać umowę. Po upływie 20 dni, gdy nie zostało zawarte porozumienie pomiędzy pracodawcą a związkami zawodowymi, zwalnianie pracowników odbywa się według zasad określonych przez pracodawcę. Jest to zgodne z art. 3 i 4 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844 z późn. zm.).    W odpowiedzi na pytanie siódme pragnę zapewnić, że przechowywanie i rotacja mąki przeznaczonej na zapasy wojenne nie są zagrożone. Likwidacja 125 GPW nie ma wpływu na funkcjonowanie systemu uzupełniania zapasów.    Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, mam nadzieję, że przyjmie je Pan Marszałek ze zrozumieniem.    Łączę wyrazy szacunku    Sekretarz stanu    Janusz Zemke    Warszawa, dnia 24 czerwca 2005 r.