Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie wydania urzędowej interpretacji art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na przesłaną przy piśmie znak SPS-0202-254/01 interpelację pana posła Marka Wikińskiego w sprawie interpretacji art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, uprzejmie informuję i wyjaśniam, co następuje:    1. Zgodnie z art. 14a ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50, z późn. zm.) prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej ma prawo w zakresie działalności tego zakładu do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług, a zatem przedmiotowy zwrot następuje z mocy ww. ustawy.    Zwrot, o którym mowa wyżej, następuje wg zasad określonych w ust. 2-6 tego artykułu. Przepisy te nie uzależniają dokonywania przez urząd skarbowy zwrotu we wnioskowanej przez podatnika kwocie od formalnego wydania decyzji.    W związku z powyższym zwrot podatku w wysokości wykazanej we wniosku nie musi być potwierdzony decyzją administracyjną. Wydanie decyzji dotyczącej wniosku o zwrot wpłaconego podatku na podstawie art. 14a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jest konieczne, w sytuacji gdy kwota zwrotu będzie musiała być określona w wysokości odmiennej od wnioskowanej lub w przypadku gdy zwrot nie przysługuje.    2. Zgodnie z art. 14a ust. 7 ww. ustawy prawo do otrzymania zwrotu wpłaconego podatku nie przysługuje następującym podatnikom:    1) podatku akcyzowego oraz innym podatnikom sprzedającym wyroby akcyzowe, z wyjątkiem wyrobów wymienionych w załączniku nr 6 do ustawy o VAT w poz. 8, 9, 11 i 20,    2) u których w dniu złożenia wniosku o dokonanie zwrotu kwoty wpłaconego podatku występują zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa.    Ograniczenie prawa do zwrotu, ze względu na występujące u podatnika zaległości podatkowe, o których mowa wyżej, nie dotyczy podatników, wobec których urząd skarbowy zalega ze zwrotem podatku, w dniu złożenia przez nich wniosku o dokonanie zwrotu (art. 14a ust. 8 ww. ustawy).    Przepis formułujący skutki występowania u podatnika zaległości w dniu złożenia wniosku o dokonanie zwrotu w żadnym punkcie nie uzależnia utraty prawa do zwrotu od faktu stwierdzenia bądź określenia przed tą datą tej zaległości, lecz wiąże ten fakt z występowaniem zaległości.    Dodatkowo należy zauważyć, że zgodnie z art. 51 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie, a także niezapłacona w terminie zaliczka lub rata podatku.    Z powyższego wynika, iż o tym, czy powstała i istnieje zaległość podatkowa, decydują przesłanki materialnoprawne, tzn. że istnienie zaległości podatkowej nie jest związane z wydaniem przez organ podatkowy decyzji w tej sprawie, lecz z powstaniem obowiązku zapłaty podatku i niewywiązaniem się z tego przez podatnika w przewidzianym prawem terminie. Wydanie decyzji określającej zaległość podatkową stwierdza jedynie fakt uprzedniego powstania zobowiązania podatkowego na skutek zaistnienia okoliczności, z którymi prawo łączy powstanie takiego zobowiązania, i niewywiązanie się z niego w terminie.    W tym kontekście należy zaznaczyć, że względy praktyczno-rachunkowe spowodowały, iż zostało skierowane do organów podatkowych zalecenie co do niewydawania decyzji odmowy dokonania zwrotów w przypadkach zupełnie drobnych kwot zaległości nieprzekraczających 100 zł.    Dodać należy również, że były podejmowane próby dokonania zmiany przepisów dotyczących rozliczania i zwrotów VAT przez zakłady pracy chronionej, jednak stosowne projekty nie spotkały się z aprobatą parlamentu (Sejm dwukrotnie odrzucił rządowe projekty ustaw zmieniających ustawę o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - jesienią 2000 r. i w połowie 2001 r.).    Jak wyżej wspomniano, istnienie zaległości podatkowej nie będzie miało wpływu na prawo do przedmiotowego zwrotu, jeżeli wobec podatnika urząd skarbowy zalega ze zwrotem podatku. Oznacza to, że w przypadku gdy podatnik w dniu złożenia wniosku posiada zaległości z tytułu podatków stanowiących dochód budżetu państwa, a jednocześnie urząd skarbowy zalega ze zwrotem podatku względem tego podatnika, urząd skarbowy nie ma prawa ograniczać zwrotu kwoty VAT, o której mowa w art. 14a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Nie można jednak przyjąć, iż wysokość zwrotu, z którym zalega urząd skarbowy, nie ma znaczenia dla prawa do zwrotu dla prowadzącego zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej.    Wprawdzie unormowania wynikające z art. 14a powyższej ustawy stanowią formę pomocy dla zakładów pracy chronionej, jednak mają na celu również dyscyplinowanie tych podatników do terminowego rozliczania się z budżetem państwa z należnych podatków.    Ponadto zauważam, iż nie można podzielić poglądu, że ustawowe przeniesienie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do rozliczenia jej w następnych okresach (art. 21 ust. 1 ww ustawy) oznacza zadłużenie urzędu skarbowego względem podatnika.    3. Zgodnie z art 14a ust. 6 powyższej ustawy urząd skarbowy, po sprawdzeniu, czy kwota podatku wynikająca ze złożonej deklaracji dla podatku od towarów i usług została wpłacona za dany miesiąc, dokonuje przedmiotowego zwrotu na rachunek bankowy prowadzącego zakład, w terminie nie dłuższym niż 25 dni od dnia dokonania wpłaty podatku przez podatnika.    W związku z powyższym jeżeli podatnik nie wpłacił wynikającego z deklaracji podatkowej zobowiązania w podatku od towarów i usług w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, a wniosek o zwrot podatku został złożony w terminie - urząd skarbowy mógłby dokonać zwrotu, jeżeli przed sprawdzeniem urzędu, czy wpłata została dokonana, podatek faktycznie został zapłacony. Przy czym nie ma powodów, dla których urząd miałby tego nie zrobić np. drugiego czy nawet pierwszego dnia po złożeniu wniosku. Jeżeli okaze się, że np. urząd sprawdza, czy dokonano wpłaty drugiego dnia po złożeniu wniosku, a wpłata nie została dokonana, wydaje decyzję o odmowie dokonania zwrotu ze względu na brak jednej z przesłanek do zwrotu, tj. zapłaty podatku za dany miesiąc.    4. W sytuacji, w której urząd skarbowy przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poprzedni okres rozliczeniowy na podstawie art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a u podatnika będącego zakładem pracy chronionej występuje zaległość podatkowa (podatnik złożył w terminie deklarację VAT-7 wraz ze stosownym wnioskiem o dokonanie zwrotu podatku na podstawie art. 14a ust. 1 ww. ustawy), urząd skarbowy nie może zawiesić na podstawie art. 201 Ordynacji podatkowej postępowania w sprawie dokonania zwrotu VAT na podstawie art. 14a. Przedstawiona sytuacja nie spełnia bowiem wymienionych enumeratywnie w tym przepisie przesłanek zawieszenia postępowania.    5. Odnośnie do warunków skorzystania przez prowadzącego zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej z prawa do otrzymania zwrotu na podstawie art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym należy zauważyć, że przepisy te uzależniają to prawo do wpłacenia kwoty podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek m.in. ˝zapłaty podatku, w tym również potrącenia oraz zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych lub bieżących zobowiązań podatkowych, zaniechania poboru podatku, a także umorzenia zaległości podatkowych˝. Powyższe oznacza zrównanie bezpośredniej wpłaty podatku z zaliczeniem przez urząd skarbowy na poczet bieżącego zobowiązania podatkowego należnej nadpłaty lub należnego mu zwrotu podatku. W związku z powyższym dla skorzystania z prawa, o którym mowa w art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nie ma znaczenia sposób uregulowania zobowiązania podatkowego za miesiąc, którego dotyczy wniosek o zwrot podatku, pod warunkiem jednak, że nastąpi to przed lub równocześnie ze złożeniem deklaracji i wniosku o zwrot (do 25 dnia miesiąca po miesiącu rozliczeniowym).    Natomiast odnośnie do wydania na podstawie art. 14 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej urzędowej interpretacji przepisów art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym należy zauważyć, iż jest ona wydawana w sytuacjach, gdy występuje niejednolitość orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej. Ministerstwo Finansów nie dysponuje rozbieżnymi wykładniami urzędów skarbowych w zakresie poruszanym w interpelacji. Brak jest zatem w pełni uzasadnionych podstaw do wydania przez ministra finansów wykładni urzędowej w sprawach poruszonych przez pana posła.    Jednocześnie wyjaśniam, iż jak pan poseł sam zaznaczał, zgłoszone problemy są hipotetycznymi stanami prawnymi. Udzielanie odpowiedzi jest możliwe na zasadzie sformułowanych opinii, po analizie i postawieniu (Często w układzie wariantowym) dalszych założeń co do hipotetycznych stanów prawnych. Z uwagi na powyższe w odpowiedzi ograniczono się do znanych i rozpatrywanych sytuacji. Należy jednak podkreślić, że poszczególne stany faktyczne podatników są bardzo złożone i dlatego o konkretnym rozstrzygnięciu w każdym przypadku decyduje analiza konkretnego stanu faktycznego podatnika. Poza tym podatnik, zgodnie z art. 14 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, może zwrócić się do właściwego dla siebie urzędu skarbowego o stosowną informację.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Irena Ożóg    Warszawa, dnia 4 lutego 2002 r.