Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie negatywnych praktyk stosowanych przez urzędy celne polegających na zmianie kwalifikacji taryfowej wcześniej importowanych i oclonych wyrobów na przykładzie firmy ˝Orbital˝ spółka z o.o. w Chełmie

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Zbigniewa Janowskiego dotyczącą zasad klasyfikacji towarowej, przekazaną przy piśmie z dnia 13 lutego 2001 r., nr SPS-0202-5743/01, odnosząc się do poszczególnych pytań, uprzejmie informuję, co następuje:    1. Czy normalną jest praktyka urzędów celnych polegająca na kwestionowaniu po upływie prawie roku od sprowadzenia towaru przez importera decyzji własnych organów o zaklasyfikowaniu do określonego kodu PCN?    Od 1 stycznia 1998 r. w Polsce obowiązuje ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (DzU nr 23, poz. 117 z późn. zm.). Zgodnie z przepisami prawa celnego organy celne nie są zobligowane do weryfikacji zgłoszeń celnych z chwilą ich przyjmowania. Pełną odpowiedzialność za prawidłowość zgłoszenia, także za klasyfikację towaru ponosi zgłaszający. Przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ celny nie ma charakteru decyzji administracyjnej. Organ celny ma możliwość kontroli zgłoszenia w terminie 3 lat od dnia jego przyjęcia poprzez sprawdzenie prawidłowości wszystkich elementów zgłoszenia celnego, w tym także klasyfikacji taryfowej. Jeżeli w wyniku kontroli okaże się, że jest ono nieprawidłowe, organ celny zobowiązany jest wydać stosowną decyzję administracyjną.    2. Czy firma, która w dobrej wierze sprowadziła konkretny towar, zgłosiła go do odprawy celnej, uzyskała jego klasyfikację, zapłaciła stosowne należności, jest zobowiązana do przechowywania części importowanych przez siebie produktów ˝na wypadek˝ zmiany zdania przez urzędników celnych?    Przepisy prawa celnego nie zobowiązują firm do przechowywania próbek importowanych przez nie produktów. Natomiast stosownie do art. 10 Kodeksu celnego osoby posiadające dokumenty mające znaczenie dla kontroli celnej powinny je przechowywać przez 5 lat i udostępniać na każde żądanie organu celnego. Ponadto uprzejmie wyjaśniam, że zgodnie z art. 5 Kodeksu celnego osoba zamierzająca dokonać przywozu lub wywozu towaru może uzyskać wiążącą informację taryfową, dotyczącą klasyfikacji towaru według kodu taryfy celnej. Decyzja ta wiąże organy celne oraz osobę, której udzielono tej informacji. Wydanie wiążącej informacji taryfowej poprzedza szczegółowy proces analizy złożonych przez stronę dokumentów, materiałów i często dodatkowych badań, niezbędnych do ustalenia prawidłowej klasyfikacji towarowej, zgodnie z rozporządzeniem ministra finansów z dnia 17 sierpnia 1999 r. w sprawie szczegółowych warunków wydawania wiążącej informacji taryfowej, wzoru niezbędnych dokumentów, które należy do niego dołączyć, a także wzoru formularza wiążącej informacji taryfowej (DzU nr 70, poz. 788). Tylko taka wiążąca informacja ustawowo gwarantuje zgłaszającemu uznanie przez organy celne określonej klasyfikacji towarowej.    3. Kto zwróci firmie, która będzie zmuszona, w wyniku decyzji urzędu celnego, do zapłacenia podatku VAT w innej, wyższej wysokości od dawno już sprzedanego towaru? Trudno przecież oczekiwać, że klienci, którzy przed ponad rokiem nabyli towar, teraz zgodzą się dopłacić, ponieważ urząd celny zmienił zdanie co do klasyfikacji danego towaru ...    Zgodnie z obowiązującym art. 65 § 4 Kodeksu celnego, w przypadku uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, organ celny w decyzji administracyjnej określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego. Kwotę należności, podmiot który dokonał zgłoszenia celnego, zobowiązany jest uiścić.    4. Czy firmy będące importerami są prawnie zobowiązane do ponoszenia skutków finansowych błędnych decyzji celników?    W przedstawionym przez pana posła przypadku w żadnym razie nie można mówić o błędnych decyzjach organów celnych, których skutki finansowe ponoszą firmy importujące towary. Organy celne zobowiązane są do prowadzenia postępowania celnego w każdym przypadku występowania wątpliwości dotyczących zgłoszenia celnego, w tym także taryfikacyjnych. Należy podkreślić, że wpisanie nieprawidłowego kodu taryfy celnej do zgłoszenia celnego nie jest błędem organu celnego, a osoby zgłaszającej towary. Organ celny w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego nie ma obowiązku weryfikowania danych zawartych w zgłoszeniu. Jeśli w ocenie organu celnego zgłoszenie jest nieprawidłowe, organ ten wydaje w tym zakresie decyzję.    5. Czy normalna i zgodna z prawem jest praktyka uniemożliwiająca stronie postępowania celnego przedstawienia miarodajnych i mogących przesądzić o ostatecznym kształcie decyzji w toczącym się postępowaniu dowodów?    6. Czy nie została pańskim zdaniem złamana w takim przypadku konstytucyjna zasada równości wobec prawa?    Na gruncie prawa polskiego postępowanie w sprawach celnych, będące w istocie postępowaniem administracyjnym, jest szczegółowo uregulowane w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Do prowadzenia postępowania celnego uprawnione są organy administracji państwowej w sprawach celnych, tj. dyrektor urzędu celnego i prezes Głównego Urzędu Ceł. Postępowanie celne jest dwuinstancyjne, co oznacza, że sprawa może być dwukrotnie rozpoznawana i rozstrzygana. Po wyczerpaniu środków odwoławczych stronie służy prawo wniesienia skargi bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego i tym samym kwestie związane z prawidłowością przeprowadzonego postępowania administracyjnego są przedmiotem kontroli sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do wszechstronnego i obiektywnego zbadania sprawy, które należą do jego kompetencji, niezależnie od podniesionych zarzutów i zakresu żądań zawartych w skardze.    W państwie prawa, jakim jest Rzeczpospolita Polska wymiar sprawiedliwości sprawują niezawisłe sądy. Do kompetencji sądu należy więc ocena, czy w przedstawionej przez pana posła sprawie naruszona została konstytucyjna zasada równości wobec prawa.    7. Jakie kroki zamierza pan podjąć w tej konkretnej sprawie i w celu zapobieżenia zaistnienia takich przypadków w przyszłości?    Z treści art. 278 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. wynika, że centralnym organem administracji państwowej w sprawach celnych jest prezes Głównego Urzędu Ceł, nadzorowany przez ministra finansów. Kompetencje ministra finansów w stosunku do organu nadzorowanego określone zostały w ustawie z dnia 8 sierpnia 1996 r. o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów (tj. DzU z 1999 r. nr 82, poz. 929). Minister może w celu dostosowania zasad i kierunków działania organu nadzorowanego do polityki ustalonej przez Radę Ministrów wydawać temu organowi wiążące go wytyczne i polecenia, ale nie mogą one dotyczyć rozstrzygnięć co do istoty sprawy załatwianej w drodze decyzji administracyjnej. Minister finansów, nie sprawując nadzoru instancyjnego nad prezesem Głównego Urzędu Ceł, nie może pod względem merytorycznym oceniać zasadności decyzji wydawanych przez podporządkowanych prezesowi GUC dyrektorów urzędów celnych w indywidualnych sprawach celnych ani tym bardziej wpływać na treść tych rozstrzygnięć.    Z poważaniem    Minister    Jarosław Bauc    Warszawa, dnia 12 marca 2001 r.