Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie podjęcia działań zapobiegających okradaniu zagranicznych przesyłek listowych

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na otrzymaną przy piśmie z dnia 8 maja 2000 r. interpelację pana posła Józefa Górnego w sprawie podjęcia działań zapobiegających okradaniu zagranicznych przesyłek listowych, w oparciu o informacje uzyskane od dyrektora generalnego p.p.u.p. Poczta Polska chciałbym przekazać, co następuje.    Zjawisko okradania zagranicznych przesyłek pocztowych jest problemem ogólnoświatowym, sygnalizowanym przez wiele administracji pocztowych. Poszukiwanie rozwiązań zapewniających maksymalne bezpieczeństwo przesyłek jest więc sprawą priorytetową nie tylko dla Poczty Polskiej. Światowy Związek Pocztowy oraz administracje pocztowe państw członkowskich tej organizacji prowadzą działania w sferze technicznej i szkoleniowo-organizacyjnej na rzecz osiągnięcia rozwiązań gwarantujących bezpieczny przebieg przesyłek od miejsca nadania do miejsca ich doręczenia. W tych działaniach aktywnie uczestniczy również Poczta Polska. W ramach związku bezpieczeństwem pocztowym zajmuje się Grupa ds. Bezpieczeństwa Pocztowego (GASP), a bezpieczeństwem przewozów lotniczych zajmuje się m.in. stała Komisja Europejskiej Sieci Bezpieczeństwa Pocztowego (EPSN). Przedstawiciele tej komisji przeprowadzili w latach 1999-2000 kontrole bezpieczeństwa na kilkunastu lotniskach, w tym na lotnisku w Warszawie. Polskie lotnisko zostało ocenione powyżej średniej poziomu bezpieczeństwa. Natomiast wiele dużych lotnisk, w tym te, na które trafiają ładunki pocztowe ze Stanów Zjednoczonych do Polski, sklasyfikowano jako lotniska o bardzo dużym stopniu ryzyka bezpieczeństwa obrotu pocztowego.    Niestety Poczta Polska nie ma bezpośredniego wpływu na bezpieczeństwo przesyłek, które otrzymuje z zagranicy w czasie, gdy znajdują się one poza granicami naszego kraju. Kraj nadania sam decyduje o drodze kierowania swych ładunków wysyłanych za granicę. Np. przesyłki listowe nadawane na terenie Stanów Zjednoczonych do adresatów zamieszkałych w Polsce są wysyłane przez administrację pocztową USA drogą lotniczą lub lądowo-morską. Sporządzane przez kilkanaście urzędów amerykańskich ładunki lotnicze trafiają do Warszawy, a przygotowane przez jeden urząd amerykański ładunki lądowo-morskie do Gdyni. Natomiast wszystkie listy o małych wymiarach, bez względu na to, czy nadane zostały jako lotnicze czy lądowo-morskie, kierowane są drogą lotniczą. Ładunki lotnicze do Polski wysyłane są różnymi drogami: rejsami bezpośrednimi z Nowego Jorku i Chicago do Warszawy bądź tranzytem przez Amsterdam, Frankfurt, Kopenhagę, Londyn lub Paryż. Na terenie ww. lotnisk przeładunkiem, transportem, magazynowaniem i załadunkiem poczty zajmują się firmy handlingowe. Niestety, pomimo podejmowanych licznych działań stan bezpieczeństwa na lotniskach amerykańskich i europejskich (w szczególności w Londynie i Frankfurcie) pozostawia wiele do życzenia. Nierzadko Poczta Polska otrzymuje informacje o aresztowaniu osób pracujących na lotniskach, które miały bezpośredni kontakt z ładunkami pocztowymi. Dzięki wystąpieniom Poczty Polskiej Poczta Amerykańska zaczęła częściowo wysyłać swe ładunki do Polski rejsami bezpośrednimi do Warszawy. Niestety, nadal w wielu przypadkach brak jest reakcji na sygnały dotyczące otrzymania uszkodzonych ładunków.    W 1999 r. stwierdzono w Warszawie brak 96 całych odsyłek i 934 worków listowych, w tym z USA i Kanady: 6 całych odsyłek i 132 worków, zamieszczonych w dokumentacji sporządzonej przez administrację kraju nadania i towarzyszącej ładunkom pocztowym przeznaczonym do Polski. Stwierdzono także znaczną liczbę naruszeń worków w czasie transportu. Wiele z naruszonych worków pochodziło ze Stanów Zjednoczonych. W takich przypadkach Urząd Wymiany Poczty z Zagranicą - Warszawa 3 natychmiast robi zastrzeżenia u przewoźnika, który dostarczył mu uszkodzone worki lub kontenery z pocztą lub który nie przekazał pojemników z przesyłkami mimo ich występowania w dokumentacji, i powiadamia zagraniczny urząd pochodzenia ładunku zgodnie z procedurą przewidzianą w Aktach Światowego Związku Pocztowego.    Przy opracowywaniu i dzieleniu przesyłek ze Stanów Zjednoczonych w Urzędzie Wymiany Poczty z Zagranicą - Warszawa 3 (UWPzZ) stwierdza się bardzo wiele przypadków przesyłek z drobnymi nieprawidłowościami i uszkodzeniami opakowania, jak: niedoklejenie skrzydełek kopert powodujące dostęp do zawartości przesyłki, uszkodzenia mechaniczne spowodowane najczęściej dzieleniem listów przez automatyczną maszynę w amerykańskich urzędach pocztowych. W takich przypadkach pracownicy UWPzZ zabezpieczają taką przesyłkę poprzez ofoliowanie i umieszczają na niej pieczątkę o treści: ˝Przesyłka nadeszła z zagranicy w stanie uszkodzonym˝. Powyższe postępowanie, stosowane przez większość zagranicznych urzędów wymiany, ma na celu zabezpieczenie przesyłki przed dalszym jej uszkodzeniem, wypadnięciem zawartości lub niedozwoloną ingerencją w trakcie jej opracowywania i przewozu na terenie kraju. W ten sposób w 1999 r. zabezpieczonych zostało 167 575 przesyłek listowych.    Poczta Polska z dużą troską obserwuje nieprawidłowości w wymianie poczty, w szczególności między Polską a Stanami Zjednoczonymi, i podejmuje wszelkie przewidziane prawem działania interwencyjne zarówno w stosunku do administracji pocztowej USA, jak i przewoźników. Regularnie organizowane są przez UWPzZ spotkania z towarzystwami lotniczymi, na których omawiane są najczęściej powtarzające się nieprawidłowości i usterki oraz propozycje działań zmierzających do ich wyeliminowania. W kwietniu br. odbyły się cykliczne spotkania z pięcioma liniami lotniczymi, które przewożą najwięcej ładunków do Warszawy i gdzie stwierdzono najwięcej uchybień. Ponadto, dla dwu linii lotniczych, ˝Lufthansy˝ i ˝British Airways˝, ww. urząd sporządza comiesięczne zestawienie obejmujące poważniejsze nieprawidłowości występujące w ładunkach przywożonych ich samolotami. Od pewnego czasu Poczta Polska współpracuje z działem ds. bezpieczeństwa i prowadzenia dochodzeń we Frankfurcie i w Londynie w zakresie bezpieczeństwa ładunków kierowanych do Polski tranzytem przez te miasta. Podjęto również współpracę z komórką ds. bezpieczeństwa działającą w Los Angeles oraz z innymi amerykańskimi urzędami wymiany.    Oczywiście Poczta Polska podejmuje również na terenie naszego kraju działania mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa przewozu, opracowywania i doręczania przesyłek pocztowych, m.in.:    - organizuje pracę w Urzędzie Wymiany Poczty z Zagranicą, ze szczególnym naciskiem na wzmożenie nadzoru nad służbami rozdzielczymi, szerszą współpracę między poszczególnymi komórkami oraz bieżącą kontrolę sprawowaną przez wyodrębnioną komórkę, tj. Zespół Kontroli Wewnętrznej,    - Zespół Kontroli Wewnętrznej na bieżąco prowadzi kontrole prawidłowości procesów technologicznych w poszczególnych komórkach UWPzZ, które prowadzą do wykrywania i eliminowania zagrożeń i niekorzystnych zjawisk,    - opracowywanie przesyłek listowych (w tym z USA), tzn. przewóz i otwierania worków, sortowanie przesyłek listowych i następnie zamykanie worków, jest stale kontrolowane m.in. przez inspektorów kontroli, a pracownicy opuszczający stanowisko pracy poddawani są rewizji osobistej,    - w celu zabezpieczenia ładunków rozwożonych na teren kraju UWPzZ stosuje specjalny system zabezpieczania odsyłek, polegający na: ważeniu worków odsyłkowych, zabezpieczeniu worków za pomocą numerowanych zamykaczy, szczegółowym rejestrowaniu w odpowiednich kontrolkach, zabezpieczaniu samochodów przewożących ładunki pocztowe plombami i kłódkami, prowadzeniu przez Zespół Kontroli Wewnętrznej kontroli polegającej na dokładnym sprawdzeniu zawartości worków odsyłkowych bezpośrednio przed przekazaniem ładunku do samochodu lub ambulansu.    Pragnę podkreślić, że sprawa bezpieczeństwa obrotu pocztowego jest traktowana priorytetowo również przez wszystkie dyrekcje okręgów poczty (DOP). Zapewnienie bezpieczeństwa w tym zakresie od lat stanowi jeden ze strategicznych celów zarządów i służb nadzoru eksploatacyjnego wszystkich szczebli. Działania mające na celu eliminowanie nieuczciwych działań w obrocie przesyłkami zwykłymi krajowymi i zagranicznymi prowadzone są w sposób ciągły i na bieżąco we wszystkich jednostkach organizacyjnych Poczty Polskiej. Polegają one m.in. na:    - systematycznym raportowaniu materiału otrzymywanego w dosyłkach zwłaszcza z Urzędu Wymiany Poczty z Zagranicą - Warszawa 3, ze szczególnym zwróceniem uwagi na zabezpieczenie przesyłek zwykłych,    - wymienności osobowej obsad personalnych poszczególnych zmian w urzędach węzłowych oraz bezwzględnym przestrzeganiu i egzekwowaniu zasady komisyjności podczas otwierania i sporządzania odsyłek,    - stałym nadzorze służb kontrolnych podczas komisyjnego opracowywania nadesłanych do urzędu pocztowego przesyłek listowych,    - stosowaniu wywiadów międzywęzłowych, międzysektorowych, a także między urzędami dokonującymi wymiany ładunków pocztowych oraz wywiadów pisemnych dotyczących służby doręczeń,    - przeprowadzaniu kontroli doraźnych i problemowych w zakresie bezpieczeństwa przechowywania przesyłek (np. dotyczących stanu magazynów pod kątem ilości i stanu opakowań znajdujących się tam przesyłek),    - przeprowadzaniu kontroli ambulansów i kursów pocztowych,    - przeprowadzaniu okresowych i doraźnych kontroli na stanowiskach pracy opracowujących nadesłane przesyłki oraz w rejonach doręczeń,    - organizowaniu spotkań i narad kierowników działów kontroli poszczególnych rejonowych urzędów poczty (RUP) i urzędów przewozu poczty (UPP) z inspektorami działu kontroli odpowiednich dyrekcji okręgów poczty i omawianiu problemu zaginięć i okradania przesyłek listowych.    Przedstawione powyżej sposoby zapobiegania nieprawidłowościom w obrocie pocztowym są prowadzone systematycznie we wszystkich jednostkach organizacyjnych Poczty Polskiej. Ponadto każda z dyrekcji wypracowała własne metody przeciwdziałania sygnalizowanemu zjawisku, które są konsekwentnie realizowane. Należą do nich m.in.:    - stosowanie systemu monitoringu, który pozwala na stałą obserwację pracowników mających kontakt z przesyłkami zagranicznymi (m.in. UPP Łódź 2, UPP Kraków 2, niektóre jednostki na terenie DOP w Poznaniu),    - doraźne rejestrowanie (spisywanie, videfilmowanie) przesyłek zwykłych zagranicznych nadesłanych do urzędów węzłowych oraz sektorowych, a następnie sprawdzanie (w tym samym dniu), czy zarejestrowane przesyłki dotarły do urzędu oddawczego, czy zostały zabrane przez listonoszy do doręczenia i jaki jest stan ich opakowania (DOP Gdańsk),    - refundacja pracownicza kwot odszkodowań wypłaconych na skutek uchybień w przewozie, przekazywaniu i doręczaniu przesyłek, jak również obniżanie lub pozbawianie premii regulaminowej nie tylko w wypadku pracowników tych miejsc pracy, ale i stanowisk kierowniczo-kontrolnych, odpowiedzialnych za ich nadzór (DOP Kraków),    - powołanie tzw. grup szybkiego reagowania, których zadaniem jest natychmiastowe podejmowanie działań w przypadku zgłoszenia sygnału wskazującego na nieprawidłowość w działalności podległych urzędów pocztowych (obecnie w dwóch RUP na terenie DOP w Krakowie),    - działalność Okręgowej Komisji Lotnej, która prowadzi kontrole w nietypowych okolicznościach, np. w nocy, na trasie kursów pocztowych samochodowych i kolejowych czy innych odcinkach, gdzie występuje zagrożenie okradaniem lub zaginięciami przesyłek (w DOP we Wrocławiu, w oparciu o dane z założonej w 1999 r. ˝mapy zagrożeń˝),    - wprowadzenie obowiązku stosowania bezpiecznych kopert do przewozu zwykłych przesyłek listowych z zagranicy (DOP w Warszawie),    - współdziałanie Urzędu Przewozu Poczty z rozdzielniami podstawowymi, polegające na informowaniu (faksem) naczelników urzędów rozdzielczych o ilości i rodzaju przesyłek mających nadejść w odprawie, co umożliwia weryfikację rzetelności służb rozdzielczych i przewozowych (UPP Poznań 2),    - wprowadzenie obowiązku plombowania części bagażowych samochodów wykorzystywanych do przewozu poczty (m.in. w DOP w Poznaniu i w DOP we Wrocławiu).    Przedstawiony powyżej zakres działań nie wyczerpuje przedsięwzięć podejmowanych w różnych jednostkach, często doraźnie, a wynikających z analiz mających miejsce zdarzeń, wpływających skarg czy zauważalnych symptomów budzących podejrzenia.    Z przekazanych do Centralnego Zarządu Poczty Polskiej przez poszczególne dyrekcje okręgów poczty materiałów źródłowych oraz sporządzanych przez ww. jednostki analiz odnośnie do przypadków ubytku zawartości walorów pieniężnych w przesyłkach listowych nadchodzących z zagranicy wynika, że skala zjawiska jest niewielka. Niemniej jednak zapewniam, że p.p.u.p. Poczta Polska do wszelkich sygnałów o przypadkach nieprawidłowości podchodzi z wielkim niepokojem i uwagą. W trosce o dalsze i skuteczne eliminowanie zagrożeń w zakresie bezpieczeństwa obrotu pocztowego, kierując się potrzebą kształtowania wysokiej jakości świadczonych usług, poczta zamierza:    - nadal uczestniczyć we wszystkich inicjatywach podejmowanych w tym zakresie na arenie międzynarodowej,    - utrzymywać ścisłe kontakty z administracjami pocztowymi innych krajów, w tym w ramach międzynarodowych zespołów ds. bezpieczeństwa,    - egzekwować od zagranicznych urzędów prawidłowe zabezpieczenie worków odsyłkowych,    - kontynuować działania kontrolne na wszystkich szczeblach jednostek organizacyjnych, również we współpracy z Urzędem Wymiany Poczty z Zagranicą - Warszawa 3,    - zwiększyć bezpośredni nadzór nad pracą podległych pracowników w newralgicznych punktach obrotu pocztowego.    Na koniec chciałbym podkreślić, że w stosunku do pracowników odpowiedzialnych za popełnienie uchybienia i łamanie przepisów wyciągane są ostre sankcje dyscyplinarne. Wszelkie informacje i uwagi zarówno nadawców, jak i adresatów przesyłek są wykorzystywane w celu lokalizowania miejsc występowania nieprawidłowości.    Przedstawiając powyższe, pozostaję z poważaniem    Minister    Tomasz Szyszko    Warszawa, dnia 30 maja 2000 r.