Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie wyciągnięcia konsekwencji wobec pracowników MEN odpowiedzialnych za wprowadzenie w życie znowelizowanej Karty nauczyciela w związku z przeprowadzeniem kontroli przez Najwyższą Izbę Kontroli

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Ryszarda Brejzy z dnia 6 lutego br. w sprawie wyciągnięcia konsekwencji wobec pracowników Ministerstwa Edukacji Narodowej odpowiedzialnych za wprowadzenie w życie znowelizowanej Karty nauczyciela uprzejmie informuję pana marszałka, co następuje:    W wyniku sygnalizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego niedoborów środków na wynagrodzenia nauczycieli powołany został przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego Zespół ds. Oceny Skutków Wdrożenia Karty Nauczyciela. W rezultacie prac zespołu komisja przyjęła kwotę 1 196 000 000 zł jako niedobór zawartych w części oświatowej subwencji ogólnej środków niezbędnych na pokrycie pełnych kosztów wdrożenia zmian w Karcie nauczyciela w roku 2000 oraz rozporządzenia ministra edukacji narodowej z dnia 11 maja br. W trakcie przeprowadzonych w okresie od października do listopada korekt danych statystycznych kwota niezbędna na wdrożenie ustawy Karta nauczyciela wzrosła i zamknęła się ostatecznie kwotą 1 286 489 000 zł.    Przeprowadzone analizy dowiodły, iż wspomniany niedobór środków na wdrożenie regulacji płac w roku 2000 był efektem przede wszystkim konstrukcji przepisów art. 30 ust. 5 ustawy Karta nauczyciela, który nałożył na ministra edukacji narodowej obowiązek ustalenia wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego na poziomie nie mniejszym niż 75% średniego wynagrodzenia ustawowego nauczyciela ogółem. Powyższy zapis pozostawił niewielką przestrzeń na naliczenie pozostałych obligatoryjnych składników wynagrodzenia wynikających wprost z ustawy oraz składników wynagrodzenia określonych na poziomie jednostek samorządu terytorialnego. W efekcie przeciętne wynagrodzenie nauczycieli ukształtowało się na poziomie znacząco wyższym, tj. 1880 zł, od zakładanego - 1688 zł.    Przy uwzględnieniu faktu, że wszystkie pochodne płacy zasadniczej wraz z dodatkami znacznie przewyższają 25% (ukształtowały się one na poziomie 33%), co skutkowało wyższymi niż zakładano przeciętnymi wynagrodzeniami, w efekcie końcowym faktyczny udział wynagrodzenia zasadniczego w wynagrodzeniu ogółem wyniósł 67%.    W rezultacie ustaleń Zespołu ds. Oceny Skutków Wdrożenia Karty Nauczyciela w trybie pilnym zdecydowano o przekazaniu do jednostek samorządu terytorialnego:    - zaliczek pomostowych w wysokości 10% lub 20% dla JST otrzymujących subwencję wyrównawczą - sierpniowej raty subwencji oświatowej,    - jednorazowej kwoty wynikającej z przemnożenia 600 zł przez liczbę etatów nauczycielskich w danej jednostce samorządu terytorialnego,    - dodatkowo jednorazowej kwoty wynikającej z przemnożenia 600 zł przez liczbę etatów nauczycielskich dla samorządów otrzymujących subwencję wyrównawczą (ok. 1750).    Na posiedzeniu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego w dniu 20 września 2000 r. przyjęto do wiadomości, iż rząd dołoży wszelkich starań, aby w 2000 r. zrekompensować maksymalne skutki wdrożenia nowego systemu wynagradzania, dopuszczając jednakże możliwość ostatecznego rozliczenia w 2001 r.    W związku z trudną sytuacją finansową budżetu państwa nie sfinansowano wszystkich niedoborów występujących w jednostkach samorządu. Częściowo zatem będą one zrealizowane w roku 2001. Do poszczególnych jednostek samorządu i podmiotów administracji rządowej przekazano do dnia 31 grudnia 2000 r. łączną kwotę 708 285 670 zł, przyjmując jako podstawowe kryterium kondycję finansową poszczególnych gmin, powiatów i samorządów województw. Do zrealizowania pozostały zatem zobowiązania finansowe ma kwotę 578 203 265 zł. Dotyczą one 874 jednostek samorządu terytorialnego. Zobowiązania te wynoszą dla: samorządów województw - 242 767 zł, powiatów grodzkich - 301 996 673 zł, powiatów ziemskich - 93 802 207 zł, gmin - 182 161 618 zł. Przekazanie kwoty 708 285 670 zł oznacza, że 1939 samorządów otrzymało już 100% środków na pokrycie skutków wdrożenia ustawy.    Środki wydane na realizację Karty nauczyciela w roku 2001 znalazły się w autopoprawce do ustawy budżetowej z dnia 11 stycznia 2001 r., w rezerwie celowej nr 64, gdzie przewidziano kwotę 752 985 000 zł na realizację zobowiązań z tytułu wdrożenia Karty nauczyciela za 2000 r. wraz z poniesionymi przez jednostki samorządu terytorialnego kosztami.    Chciałbym również powiadomić pana marszałka, iż za błąd odpowiedzialność osobistą poniósł minister edukacji narodowej prof. Mirosław Handke, o czym informowałem Wysoką Izbę na posiedzeniu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 17 stycznia 2001 r. Skutkował on także później kolejnymi zmianami personalnymi w Ministerstwie Edukacji Narodowej: odwołany został sekretarz stanu nadzorujący sprawy związane z finansowaniem oświaty oraz dyrektor Departamentu Kadr, Szkolenia i Organizacji odpowiedzialny za przygotowanie projektu ustawy Karta nauczyciela i zagadnienia dotyczące systemu wynagradzania nauczycieli.    Z wyrazami szacunku    Minister    Edmund Wittbrodt    Warszawa, dnia 26 lutego 2001 r.