Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie rozwoju kłusownictwa w Polsce

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do interpelacji zgłoszonej przez pana posła Czesława Śleziaka, a dotyczącej, jak pisze pan poseł, sygnalizowanego przez obywateli wzrastającego kłusownictwa łowieckiego i rybackiego, w porozumieniu z ministrem rolnictwa i rozwoju wsi uprzejmie informuję:    Problem nielegalnego pozyskiwania wolno żyjących zwierząt łownych i chronionych jest Ministerstwu Środowiska znany. Rzeczywistą skalę tego zjawiska trudno obiektywnie określić, ponieważ tylko część przypadków jest wykrywana. Szacuje się, że w wyniku kłusownictwa znika około 25-30% zwierząt łownych i ryb.    Nasilenie kłusownictwa jest bardzo zróżnicowane, w zależności od regionu. Zjawisko to intensywnie występuje na tych obszarach, gdzie panuje duże bezrobocie lub gdzie istnieje możliwość zbytu nielegalnie pozyskanych zwierząt lub ich części. Znaczenie mają tu również niskie kary orzekane przez sądy i kolegia ds. wykroczeń lub też odstępowanie od wymierzania kar ze względu na tzw. niską szkodliwość społeczną czynu.    Zwalczaniem kłusownictwa w naszym kraju zajmują się: Policja, Straż Leśna, Straż Parków Narodowych, Polski Związek Wędkarski, Państwowa Straż Rybacka i tworzona od bieżącego roku, zgodnie z art. 36 ustawy Prawo łowieckie, Państwowa Straż Łowiecka, uzbrojona formacja podległa wojewodzie.    Zgodnie z przepisami ustawy o rybactwie śródlądowym z dnia 18 kwietnia 1985 r. (DzU z 1999 r. nr 66, poz. 750, ze zm.) kontrola przestrzegania przepisów tej ustawy, w tym również ochrona zasobów rybnych przed kłusownictwem, należy do kompetencji Państwowej Straży Rybackiej powoływanej i finansowanej przez wojewodów.    Minister rolnictwa i rozwoju wsi przygotowuje przepisy wykonawcze do ww. ustawy, na podstawie których Państwowa Straż Rybacka prowadzi działania zgodnie z powierzonymi jej kompetencjami.    W ostatnim okresie, z inicjatywy m.in. ministra rolnictwa i rozwoju wsi, wprowadzono szereg zmian do ww. ustawy, jak i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie, umożliwiających skuteczniejsze wykonywanie obowiązków przez te służby. W wyniku tych prac m.in.:    - zwiększono kompetencje strażników PSR,    - udoskonalono współpracę z Policją,    - określono nowe warunki posiadania broni,    - udoskonalono współpracę Państwowej Straży Rybackiej ze Społeczną Strażą Rybacką,    - dokonano zmian w kategorii zaszeregowania strażników Państwowej Straży Rybackiej.    Spełnione zostały zatem warunki formalno-organizacyjne dotyczące możliwości działania Państwowej Straży Rybackiej.    Poprawy skuteczności tej formacji należałoby obecnie szukać w zwiększeniu środków na jej utrzymanie i zapewnienie odpowiedniej do potrzeb regionalnych ilości etatów, a także wyposażenia osobistego, w tym w środki transportu.    Zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (DzU z dnia 18 grudnia 1995 r. nr 147, poz. 713, z późn. zm.) naczelnym organem administracji rządowej w zakresie łowiectwa jest minister środowiska, zaś administrację w tym zakresie sprawują wojewodowie, którzy obowiązani są m.in. do powoływania Państwowej Straży Łowieckiej.    Jak panu marszałkowi wiadomo, uchwalenie w 1997 r. przez Sejm ustawy o ograniczaniu skutków powodzi uniemożliwiło w praktyce (brak środków) powołanie tej formacji przez wojewodów.    Minister środowiska, realizując ustawę Prawo łowieckie, w porozumieniu z ministrem spraw wewnętrznych i administracji, opracował ˝Program szkolenia z zakresu wiadomości obowiązujących na egzaminie dla funkcjonariuszy Państwowej Straży Łowieckiej˝. Zwrócił się też do wszystkich wojewodów z prośbą o skoordynowanie prac związanych ze szkoleniem kandydatów na funkcjonariuszy Państwowej Straży Łowieckiej.    Minister środowiska wystąpił także z inicjatywą nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zasad wynagrodzenia pracowników urzędów administracji rządowej w części dotyczącej zaszeregowania i tabeli płac dla funkcjonariuszy Państwowej Straży Łowieckiej. Spełnione zostały zatem formalno-organizacyjne warunki umożliwiające powoływanie przez wojewodów Państwowej Straży Łowieckiej.    Zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy Prawo łowieckie dzierżawcy i zarządcy obwodów łowieckich zatrudniają 4311 strażników łowieckich, których głównym zadaniem jest ochrona zwierzyny. Skuteczność pracy strażników łowieckich jest przez ministra środowiska na bieżąco monitorowana, we współpracy z Polskim Związkiem Łowieckim. Z posiadanych informacji wynika, że wymienieni strażnicy (wg danych za rok gospodarczy 1999/2000) m.in. ujęli 151 kłusowników z bronią i zlikwidowali 230 000 urządzeń kłusowniczych. Ocenia się, że na terenie kraju używa się do kłusownictwa zwierzyny drobnej około 25 000 nielegalnie posiadanych chartów i ich mieszańców. Największe zagrożenie ze strony kłusownictwa występuje w regionach: kieleckim, radomskim, tarnobrzeskim, siedleckim, tarnowskim, łomżyńskim i ostrołęckim.    Nie do przecenienia jest rola Straży Leśnej i Straży Parków Narodowych. Liczba przypadków kłusownictwa wykryta przez ww. straże na przestrzeni trzech ostatnich lat zmalała prawie o 10%. Nie należy jednak wykazanego spadku utożsamiać z faktycznym stanem tego zjawiska w skali całego kraju.    Uznając problem szkodnictwa łowieckiego łowieckiego i rybackiego za jedno z istotnych zadań resortów odpowiedzialnych za stan odnawialnych zasobów naturalnych i ochronę bioróżnorodności oraz biorąc pod uwagę potrzebę zwiększenia skuteczności w eliminowaniu tych zagrożeń, powołane do tego organy państwa i instytucje powinny dokonać oceny skuteczności dotychczasowych rozwiązań legislacyjno-organizacyjnych.    Nie wyklucza się także potrzeby nowelizacji niektórych rozwiązań prawnych oraz ustanowienia precyzyjnych zasad optymalnego wykorzystywania planowanych na te cele środków finansowych.    Jednym z elementów takiego działania będzie bez wątpienia konieczność opracowania programu ochrony i odbudowy populacji zwierzyny łownej i ochrony ryb słodkowodnych. Program ten powinien być przygotowany m.in. we współpracy z ministrem rolnictwa i rozwoju wsi, ministrem spraw wewnętrznych i administracji, w tym Komendą Główną Policji, ministrem sprawiedliwości, Lasami Państwowymi, parkami narodowymi, Polskim Związkiem Łowieckim, przy udziale środowisk naukowych i organizacji pozarządowych zajmujących się tą problematyką.    Realizując powyższe zadania, liczę także na współpracę i merytoryczną pomoc w tym zakresie parlamentu.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Janusz Radziejowski    Warszawa, dnia 27 grudnia 2000 r.