Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie higieny szkolnej

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pismo z dnia 29 maja br. nr SPS-0202-4055/00, przy którym załączono interpelację pani poseł Sylwii Pusz w sprawie środków na finansowanie higieny szkolnej, po konsultacjach z ministrem zdrowia i ministrem edukacji narodowej, uprzejmie wyjaśniam.    Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 (DzU nr 150, poz. 983 z późn. zm.) część oświatowa subwencji ogólnej dzielona jest między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego algorytmem określonym - w drodze rozporządzenia - przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, z uwzględnieniem typów i rodzajów szkół prowadzonych (bądź dotowanych) przez te jednostki, liczby uczniów oraz uczestników korzystających z form pracy w placówkach pozaszkolnych.    W roku 2000 po raz pierwszy część oświatowa subwencji ogólnej naliczona jest wyłącznie na podstawie liczby uczniów uczęszczających do szkół prowadzonych bądź dotowanych przez daną jednostkę samorządu terytorialnego. Zasada ta wprowadzona jest przez konsekwentne stosowanie pojęcia ˝ucznia przeliczeniowego˝. Oznacza to przyjęcie zróżnicowanych wag dla wybranych grup uczniów i wybranych typów szkół w celu uwzględnienia zwiększonych potrzeb oświatowych. Kwota subwencji na ucznia przeliczeniowego stanowi finansowy standard podziału subwencji i jest swoistym kalkulacyjnym bonem oświatowym przeznaczonym na finansowanie zadań oświatowych wynikających z ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (DzU z 1996 r. nr 67, poz. 329 z późn. zm.).    Sprawowanie opieki zdrowotnej nad uczniem i wychowankiem wynika natomiast z innych ustaw. Wdrożenie z dniem 1 stycznia 1999 r. ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153, ze zm.), a także stosowna nowelizacja ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (DzU nr 91, poz. 408 z późn. zm.) zmieniły sposób sprawowania opieki zdrowotnej nad uczniem i wychowaniem w związku z kupowaniem świadczeń zdrowotnych przez kasy chorych.    Świadczenia służące zapobieganiu chorobom i promocji zdrowia oraz wykrywaniu chorób kasy chorych realizują poprzez:    - propagowanie zachowań prozdrowotnych, zachęcanie do indywidualnej odpowiedzialności za własne zdrowie,    - zapewnienie ubezpieczonym profilaktycznych badań lekarskich w celu wczesnego rozpoznania chorób układu krążenia, chorób nowotworowych oraz innych chorób,    - przeprowadzenie profilaktyki stomatologicznej u dzieci do lat 18,    - przeprowadzenie badań profilaktycznych u dzieci do lat 18 i kobiet w ciąży,    - wykonanie szczepień ochronnych    w ramach profilaktycznych programów zdrowotnych lub programów polityki zdrowotnej:    - zlecanych przez ministra zdrowia i finansowanych z budżetu państwa,    - podejmowanych i finansowanych przez kasy chorych ze środków własnych,    - finansowanych z innych źródeł.    Należy wskazać, iż w związku z koniecznością usprawnienia i prorodzinnego ukierunkowania działań ochrony zdrowia konieczne stało się upowszechnienie instytucji lekarza rodzinnego (postępowanie zgodnie z kompetencjami lekarza podstawowej opieki zdrowotnej - lekarza rodzinnego w zakresie opieki nad dziećmi, ze szczególnym uwzględnieniem medycyny wieku rozwojowego) - po to na przykład, by w większym stopniu odpowiedzialność za dostęp do tych świadczeń i wiedzę o nich przejęli rodzice.    W świetle przepisów ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym osobom ubezpieczonym, w tym dzieciom, przysługują świadczenia zdrowotne. W celu realizacji wymienionych świadczeń kasa chorych zapewnia m.in. badania i poradę lekarską, badania diagnostyczne, leczenie, opiekę profilaktyczną oraz zaopatrzenie w leki i materiały medyczne. Kasy chorych zabezpieczają świadczenia z ubezpieczenia zdrowotnego zgodnie z kompetencjami lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (lekarza rodzinnego), pielęgniarki środowiskowej (rodzinnej), położnej środowiskowej (rodzinnej).    Organizacja miejsc, w których usługi medyczne są wykonywane, należy do kompetencji świadczeniodawcy, który podpisuje kontrakt z kasą chorych oraz odpowiada za jakość i sposób ich wykonywania (w zależności od potrzeb świadczenia powinny być udzielane w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej w warunkach domowych lub miejscach określonych przez świadczeniodawcę).    Pragnę podkreślić, że zgodnie z przepisami rozporządzenia ministra edukacji narodowej z dnia 17 sierpnia 1992 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny w szkołach i placówkach publicznych (DzU nr 65, poz. 331, ze zm.) dyrektor szkoły jest zobowiązany do organizowania dla pracowników szkoły różnych form szkolenia w zakresie bezpieczeństwa, to jest zapewnienia natychmiastowej pomocy lekarskiej i opieki uczniowi, który uległ wypadkowi; nauczyciel oraz inny pracownik szkoły jest obowiązany udzielić pierwszej pomocy poszkodowanemu uczniowi i zawiadomić natychmiast o wypadku lekarza lub pielęgniarkę.    Kasa chorych, realizując swoje zadania, współdziała z innymi instytucjami działającymi na rzecz ochrony zdrowia, tj. z organami jednostek samorządu terytorialnego i administracji rządowej.    Organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność, między innymi zapewnia warunki działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty) oraz sprawuje nadzór nad działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych. Zgodnie z art. 39 ustawy o systemie oświaty, dyrektor szkoły lub placówki sprawuje opiekę nad uczniami oraz stwarza warunki harmonijnego rozwoju psychofizycznego poprzez aktywne działanie prozdrowotne.    Obecnie regionalne kasy chorych zabezpieczają niektóre świadczenia z ubezpieczenia zdrowotnego i niektóre z nich realizują programy profilaktyczne. Natomiast wszystkie świadczenia zdrowotne na rzecz dzieci i młodzieży są kontraktowane w samodzielnych publicznych zakładach lecznictwa otwartego, niepublicznych zakładach opieki zdrowotnej lub bezpośrednio z pielęgniarką szkolną.    Projekt zmiany ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym nadaje działaniom profilaktycznym najwyższą rangę poprzez dodanie w art. 31b ustępu 3, zawierającego delegację dla ministra właściwego do spraw zdrowia, do określenia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty, w drodze rozporządzenia, w odniesieniu do świadczeń udzielanych dzieciom do lat 18 oraz studentom do lat 26, zakresu świadczeń profilaktycznych (w szczególności badań przesiewowych) wraz z określeniem wieku dziecka, w jakim te badania są przeprowadzane, uwzględniając szczególną rolę profilaktyki zdrowotnej, w tym promocji zdrowia.    Uważam, iż wprowadzone zmiany w systemie ochrony zdrowia służą przede wszystkim osiągnięciu poprawy stanu zdrowia ludności, która jest wynikiem nie tylko zwiększonej i zracjonalizowanej dostępności do odpowiedniej jakości opieki zdrowotnej, ale także zmiany stylu życia poprzez zwiększenie roli profilaktyki i promocji zdrowia.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Halina Wasilewska-Trenkner    Warszawa, dnia 27 lipca 2000 r.