Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zapewnienia gminom woj. kujawsko-pomorskiego środków na realizację zadań wynikających z postanowień znowelizowanej Karty nauczyciela

   Szanowny panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Grzegorza Gruszki z dnia 16 czerwca br. w sprawie zabezpieczenia dla jednostek samorządu terytorialnego woj. kujawsko-pomorskiego środków na realizację zadań wynikających z postanowień znowelizowanej Karty nauczyciela (SPS-0202-4199/00) uprzejmie informuję, co następuje:    Zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta nauczyciela (DzU z 1997 r. nr 56, poz. 357 z późn. zm.) w brzmieniu nadanym nowelą z dnia 18 lutego 2000 r. (DzU nr 19, poz. 239) minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu z ministrem właściwym do praw pracy, określił, w drodze rozporządzenia, dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego: wysokość minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego, szczegółowe zasady zaszeregowania nauczycieli, sposób obliczania wysokości stawki wynagrodzenia za jedną godzinę przeliczeniową, ogólne warunki przyznawania dodatku motywacyjnego, wykaz stanowisk oraz dodatkowych zadań i zajęć uprawniających do dodatku funkcyjnego.    W świetle powyższej ustawy organ prowadzący szkołę będący jednostką samorządu terytorialnego (art. 30 ust. 6) określa dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego, w drodze regulaminu: wysokość stawek dodatków motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków, szczegółowy sposób obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i za godziny doraźnych zastępstw, a także wysokość i warunki wypłacania nagród i innych świadczeń, o ile nie zostały one określone w Karcie nauczyciela lub odrębnych przepisach w taki sposób, aby średnie wynagrodzenia nauczycieli na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego odpowiadały co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa w art. 30 ust. 3 i 4 Karty nauczyciela.    Jak wynika z wskazanych powyżej przepisów i w nawiązaniu do art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw - średnie wynagrodzenie nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego w 2000 r. kształtuje się następująco:    a) nauczyciel stażysta - 1222 zł    b) nauczyciel kontraktowy - 1 479 zł    c) nauczyciel mianowany - 1 772 zł    W myśl art. 30 ust. 8 i 9 Karty nauczyciela państwo gwarantuje w dochodach jednostek samorządu terytorialnego środki niezbędne na wskazane powyżej średnie wynagrodzenia (wraz z pochodnymi od wynagrodzeń i odpisami) dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego, zatrudnionych zgodnie ze standardami. Wszelkie regulacje płacowe wobec nauczycieli, jakie wynikają ze znowelizowanej ustawy Karta nauczyciela, w tym przyznane jednostkom samorządu terytorialnego kompetencje do stanowienia o wysokości dodatków (art. 30 ust. 6) powinny uwzględniać powyższe zapisy. Przesądzają bowiem one jednocześnie o wysokości zobowiązań państwa w zakresie finansowania zadań oświatowych.    Z uwagi na ograniczone możliwości finansowe państwo nie może akceptować wszystkich możliwych rozwiązań zastosowanych przez jednostki samorządu terytorialnego w ww. zakresie, tym bardziej że nie ma obecnie praktycznie żadnego wpływu na politykę zatrudnieniową (m.in. podejmowania działań zmierzających do racjonalizacji sieci szkolnej) oraz kształtowania wysokości dodatków przewidzianych w art. 30 ust. 6 Karty nauczyciela.    W związku z tym, iż w toku prac nad budżetem państwa na rok 2000 nie obowiązywały jeszcze przepisy znowelizowanej Karty nauczyciela, przy symulacjach dotyczących finansowych skutków wprowadzenia nowego systemu wynagradzania nauczycieli, z uwzględnieniem średnich ustawowych płac nauczycieli, brano pod uwagę faktyczne zatrudnienie (a nie zatrudnienie zgodnie ze standardami), co dla wielu samorządów jest zdecydowanie korzystniejsze.    Środki na wdrożenie nowego systemu wynagradzania nauczycieli, realizowanego w oparciu o zasady wskazane wyżej zostały zapewnione w przyznanej dla jednostek samorządu terytorialnego na 2000 rok części oświatowej subwencji ogólnej.    Ostateczna wysokość subwencji oświatowej obliczona została na podstawie:    - uchwalonej przez parlament Rzeczypospolitej ustawy budżetowej na rok 2000 (DzU nr 7, poz. 85);    - rozporządzenia ministra edukacji narodowej z dnia 16 grudnia 1999 r. w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego (DzU nr 111, poz. 1284 oraz z 2000 r. nr 6, poz. 74);    - danych statystycznych GUS na rok szkolny 1999/2000;    - wykazu zadań szkolnych i pozaszkolnych zweryfikowanych i potwierdzonych przez daną jednostkę samorządu terytorialnego.    Po odjęciu 1% rezerwy subwencji, pozostającej w dyspozycji ministra finansów, pozostała kwota (w tym środki na wdrożenie nowego wykazu stanowisk oraz na 1-procentowy realny wzrost wynagrodzeń nauczycieli oznaczone wskaźnikiem 1,041) została rozdzielona dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego.    Środki niezbędne na wdrożenie nowego systemu wynagradzania nauczycieli stanowią 73,08% środków przyjętych w subwencji oświatowej (z uwzględnieniem 1% rezerwy).    Wszystkie jednostki samorządu terytorialnego otrzymują od stycznia br. w kolejnych ratach przydzielone środki subwencji, których część stanowią środki na wprowadzenie nowych wynagrodzeń nauczycieli.    Jednocześnie informuję, iż do Ministerstwa Edukacji Narodowej kierowane są wnioski jednostek samorządu terytorialnego sygnalizujące brak środków finansowych na wprowadzenie nowego systemu wynagradzania nauczycieli. Ministerstwo szczegółowo rozpatruje w trybie indywidualnym wszystkie wpływające wnioski. Ze wstępnej analizy wynika, iż znakomita większość jednostek samorządu terytorialnego, które złożyły wnioski, otrzymały środki zapewniające wdrożenie nowego systemu wynagradzania. W tych przypadkach u podstaw składanych wniosków leży najczęściej przeszacowanie przeciętnych wynagrodzeń nauczycieli powyżej średnich wynikających z przepisów Karty nauczyciela oraz porównywanie skutków wdrożenia całego nowego systemu wynagradzania (tj. waloryzacji budżetowej, zmiany struktury wynagrodzenia oraz wdrożenia nowego wykazu stanowisk) do środków oznaczonych w subwencji oświatowej wskaźnikiem 1,041 tylko na zmiany wynikające z Karty nauczyciela.    Ponadto uprzejmie informuję, iż po zbilansowaniu skutków wynikających z analizy wszystkich przyjętych wniosków ministerstwo dokona rozdziału środków z tytułu wdrożenia przepisów ustawy Karta nauczyciela w ramach posiadanych rezerw. Każdorazowo jednak warunkiem naliczenia dodatkowych środków będzie zgodność z przywołanymi powyżej zasadami przesądzonymi ustawą Karta nauczyciela oraz potwierdzenie ewentualnych dodatkowych skutków szczegółowymi kalkulacjami.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Andrzej Karwacki    Warszawa, dnia 20 lipca 2000 r.