Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie skutków zwiększenia podatku VAT w budownictwie

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przesłaną przy piśmie z dnia 25 października 2000 r., znak: SPS-0202-4887/00, interpelacją pana posła Grzegorza Cygonika, posła na Sejm RP, w sprawie skutków zwiększenia podatku VAT w budownictwie, uprzejmie wyjaśniam:    1. Konieczność likwidacji bądź ograniczenia zakresu stosowania stawki obniżonej VAT w wysokości 7% w budownictwie wynikała z podjętych zobowiązań w umowie międzynarodowej, jaką jest układ stowarzyszeniowy z Unią Europejską, dotyczących dostosowania polskich przepisów do systemu prawnego Unii.    W celu zminimalizowania skutków społecznych w rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym zaproponowano etapowe dochodzenie do stawek wymaganych przepisami obowiązującej w zakresie VAT Szóstej dyrektywy Rady Unii Europejskiej z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich, dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej - ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC, ze zm.), które to przepisy:    - w zakresie materiałów budowlanych w ogóle nie przewidują możliwości stosowania zwolnień, stawki 0% lub stawki obniżonej;    - w zakresie budowy, remontów i przebudowy budynków mieszkalnych, realizowanych w ramach polityki społecznej dają możliwość zastosowania stawki obniżonej.    2. Na zasadzie uchwalenia przez Radę Unii Europejskiej specjalnych decyzji ustalających odstępstwa dla poszczególnych krajów, członków UE, stawkę w wysokości 0% stosuje się w budownictwie mieszkaniowym w Wielkiej Brytanii. Stawka ta w Wielkiej Brytanii ma m.in. zastosowanie do dostaw nowych mieszkań i niektórych budynków komunalnych oraz budynków o charakterze charytatywnym (np. domy dziecka, domy starców, hospicja, domy dla narkomanów, akademiki i internaty) oraz obiektów sakralnych.    Niektóre z krajów stosują (w różnym zakresie) przy obrocie nowymi nieruchomościami budowlanymi, w tym przeznaczonymi na cele mieszkaniowe, zwolnienie od VAT bez tzw. prawa do odliczeń. Dotyczy to m.in. krajów wymienionych w interpelacji, jak Szwecja, Dania, Niemcy i Austria. Nie są natomiast stosowane ww. ulgi w odniesieniu do sprzedaży materiałów budowlanych. Stosowanie ww. zwolnienia jest uznawane w Unii Europejskiej za rozwiązanie przejściowo dozwolone jedynie dla dawnych członków UE.    Zastosowanie jednak zwolnienia od VAT nie jest jakąś szczególną preferencją, gdyż oznacza ono jedynie zwolnienie od naliczeń VAT przy sprzedaży nieruchomości budowlanych w sytuacji, gdy koszty prowadzenia tych inwestycji zostały obciążone podatkiem VAT od zakupionych materiałów budowlanych, usług wynajmu sprzętu budowlanego, innych robót budowlanych itp. Występuje tu więc opodatkowanie budownictwa podatkiem VAT, tylko że jest realizowane według innej formuły. Natomiast w zakresie budownictwa socjalnego można stwierdzić - na podstawie statystyk UE - że tylko część krajów Unii (np. Wielka Brytania, Luksemburg, Hiszpania, Włochy, Francja i Niemcy) korzysta z możliwości obniżenia stawki dla budownictwa określanego jako socjalne.    3. Specjalne decyzje Rady Unii Europejskiej, ustalające odstępstwa dla poszczególnych krajów od przepisów zawartych w Szóstej dyrektywie, nie dotyczą jednak krajów ubiegających się o członkostwo w Unii. W przyjętym przez Radę Ministrów stanowisku negocjacyjnym w obszarze ˝Podatki˝ strona polska nie zgłosiła zamiaru ubiegania się o stosowanie odstępstw w zakresie opodatkowania materiałów budowlanych i robót budowlano-montażowych związanych z budownictwem mieszkaniowym (poza obszarem budownictwa realizowanego w ramach polityki socjalnej). Przed sformułowaniem stanowiska negocjacyjnego dokonane zostało rozeznanie w zakresie szansy ubiegania się o pewne odstępstwa, w szczególności na przykładzie państw, które ostatnio przystępowały do UE. Na tej podstawie oceniono, że ewentualne zgłoszenie przez stronę polską zamiaru stosowania stawki obniżonej VAT w wysokości 7% od sprzedaży materiałów, a w pewnym zakresie i robót budowlanych, spotkałoby się ze sprzeciwem Rady Unii Europejskiej i krajów członkowskich. Wynika to z niestosowania takiego rozwiązania w innych krajach, jak również wiąże się z potencjalnym protestem, w szczególności ze strony krajów graniczących z Polską, co do naruszenia przez to rozwiązanie układu konkurencyjności, grożącego w szczególności wymianie przygranicznej - przy zastosowaniu stawek obniżonych w warunkach likwidacji granicy celnej.    Należy nawet oceniać, iż stosowanie stawki 7% na materiały budowlane może ewentualnie blokować proces ratyfikacji układu akcesyjnego, a tym samym opóźnić ostateczny termin przyjęcia Polski do Unii Europejskiej.    W rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym zaproponowano natomiast etapowe dochodzenie do stawek wymaganych przepisami ww. Szóstej dyrektywy. W tym przypadku wychodzono bowiem z założenia, iż odkładanie wszystkich niezbędnych korekt na okres odpowiadający dacie deklarowanej przez stronę polską gotowości naszego przystąpienia do Unii Europejskiej prowadzi do koncentrowania się trudnych do wprowadzenia zmian, co może mieć wpływ na ich akceptowalność społeczną i rynkową.    4. Rządowy projekt ustawy zakładający m.in. wprowadzenia rozwiązań w zakresie zmian opodatkowania mieszkań oraz materiałów i robót budowlanych w 2001 r. został odrzucony przez parlament RP.    Jednocześnie uprzejmie informuję, że w art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 17 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 105, poz. 1107) została wprowadzona zmiana do art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 11, poz. 50, z późn. zm.) polegająca na przedłużeniu opodatkowania stawką w wysokości 7% na niektóre materiały i roboty budowlano-montażowe związane z gospodarką mieszkaniową oraz obiekty budownictwa mieszkaniowego i ich części (z wyjątkiem lokali użytkowych). Zgodnie z brzmieniem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług (obowiązującym od dnia 1 stycznia 2001 r.) opodatkowaniu podatkiem według stawki 7% podlega również sprzedaż w okresie do 31 grudnia 2002 r.:    a) materiałów budowlanych i usług (robót) określonych w załączniku nr 5 do ustawy, z zastrzeżeniem art. 50;    b) robót budowlano-montażowych oraz remontów związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą;    c) obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem lokali użytkowych.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Jan Rudowski    Warszawa, dnia 4 stycznia 2001 r.