Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie podległości szpitali klinicznych

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Jana Zaciury przekazaną przy piśmie SPS-0202-5591/01 w sprawie podległości szpitali klinicznych uprzejmie informuję, co następuje.    Formalnoprawne podstawy funkcjonowania szpitali klinicznych zawarte są w ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (DzU nr 91, poz. 408, ze zm.).    Zgłaszany w poprzednich projektach ustawy prawo o szkolnictwie wyższym postulat dotyczący włączenia szpitali klinicznych w struktury akademii medycznych oparty został na błędnym założeniu, że szpitale kliniczne pełnią jedynie funkcję naukowo-badawczego i dydaktycznego zaplecza dla akademii medycznych. Szpitale kliniczne, stając się jednostkami organizacyjnymi akademii medycznych, stałyby się podległe innym osobom prawnym, a tym samym musiałyby stracić przymiot osobowości prawnej, co spowodowałoby konieczność finansowania ich działalności z budżetu państwa.    Przyjęcie takiej konstrukcji prawnej z pewnością nie ułatwiłoby gospodarki nieruchomościami, a ponadto pozostawałoby w sprzeczności z ustawą o zakładach opieki zdrowotnej, ustawą o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, a w konsekwencji z podstawowymi założeniami reformy ochrony zdrowia.    Aktualny projekt ustawy prawo o szkolnictwie wyższym w art. 85 przewiduje, że status szpitali klinicznych oraz zasady współdziałania z uczelniami medycznymi lub innymi uczelniami publicznymi prowadzącymi działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych regulują odrębne przepisy. Należy przez to rozumieć przede wszystkim przywołaną wcześniej ustawę o zakładach opieki zdrowotnej.    Zdaniem ministra zdrowia jest to rozwiązanie właściwe z uwagi na fakt, że szpitale kliniczne obok prowadzonej działalności dydaktycznej i naukowej świadczą także powszechnie dostępne usługi medyczne na najwyższym poziomie w kraju. Są to tzw. świadczenia medyczne III poziomu referencyjnego, w tym wysokospecjalistyczne procedury medyczne. Jednocześnie należy podkreślić, że w strukturze przychodów szpitali klinicznych przychody z odpłatnych świadczeń zdrowotnych stanowią 88-90%, natomiast środki z dotacji na cele naukowe i dydaktyczne jedynie kilka procent. Świadczy to o skali proporcji i realnym profilu działalności zakładów.    Mając powyższe na uwadze, minister zdrowia nie będzie zabiegał o uwzględnienie postulatów rektorów akademii medycznych dotyczących ˝włączenia szpitali klinicznych w strukturę akademii medycznych jako ich jednostek organizacyjnych˝.    Jednocześnie należy podkreślić, że na podstawie art. 43b ustawy o zakładach opieki zdrowotnej od roku w Ministerstwie Zdrowia trwa proces przekazywania rektorom akademii medycznych niektórych uprawnień i obowiązków organu założycielskiego wobec szpitali klinicznych. Do chwili obecnej stosowne zarządzenia wydane zostały wobec 38 spośród 43 szpitali klinicznych, wobec których rektorzy akademii medycznych posiadają m.in. następujące uprawnienia:    1) nadawanie statutu szpitalowi klinicznemu,    2) nawiązywanie stosunku pracy albo zawieranie umowy cywilnoprawnej z kierownikiem szpitala klinicznego,    3) ogłaszanie i przeprowadzanie konkursu na stanowisko ordynatora - kierownika kliniki,    4) ogłaszanie konkursu na stanowisko zastępcy kierownika szpitala, jeżeli kierownik szpitala nie jest lekarzem,    5) udzielanie zamówień na świadczenia zdrowotne,    6) przyjmowanie wniosków i opinii rady społecznej w sprawach:    a) zmiany lub rozwiązania umowy o udzielenie publicznego zamówienia na świadczenia zdrowotne,    b) zbycia środka trwałego oraz zakupu lub przyjęcia darowizny nowej aparatury i sprzętu medycznego,    c) związanych z przekształceniem lub likwidacją zakładu, jego przebudową, rozszerzeniem lub ograniczeniem działalności,    d) przyznawania kierownikowi zakładu nagród,    e) rozwiązania stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej o zarządzanie publicznym zakładem opieki zdrowotnej z kierownikiem zakładu,    7) przeprowadzania czynności kontrolnych, a w szczególności:    a) wizytacji pomieszczeń zakładu,    b) obserwowania czynności związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 1 pkt 4 ustawy,    c) sprawdzania przestrzegania spełniania wymagań dotyczących dopuszczenia do stosowania i sposobu użytkowania przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych aparatury i sprzętu medycznego oraz ambulansów sanitarnych,    d) żądania informacji i dokumentacji, w tym również dokumentacji medycznej, z zastrzeżeniem przepisu art. 18 ustawy,    e) wydawania zaleceń pokontrolnych mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości,    8) zlecanie przeprowadzenia jednorazowej kontroli szpitala pod względem medycznym lub kontrolowanie go w sposób ciągły,    9) sprawowanie nadzoru nad szpitalem, w szczególności: dokonywanie kontroli i oceny działalności szpitala oraz pracy jego kierownika, możliwość wstrzymania wykonania decyzji kierownika w sytuacji, jeżeli jest ona sprzeczna z prawem oraz możliwość zobowiązania kierownika do jej zmiany lub cofnięcia,    10) nakładanie na szpital obowiązku dodatkowego zadania, jeżeli jest to niezbędne ze względu na potrzeby systemu opieki zdrowotnej oraz zapewnianie środków do wykonywania tych zadań i ewentualne naprawienie poniesionej przez szpital szkody.    Analizując wskazane uprawnienia, należy stwierdzić, że wpływ rektorów akademii medycznych na szpitale kliniczne jest niebagatelny, a wyraża się m.in. w możliwości kształtowania polityki kadrowej oraz szeroko rozumianej kontroli szpitali klinicznych. Rektorzy już teraz posiadają realne instrumenty prawne do wykonywania przekazanych przez ministra zdrowia uprawnień organu założycielskiego oraz wpływania na właściwe wykorzystanie kadr specjalistycznych oraz nowoczesnej aparatury diagnostycznej.    Z wyrazami szacunku    Minister    Grzegorz Opala    Warszawa, dnia 21 lutego 2001 r.