Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie fałszowania deklaracji celnych i określania oleju napędowego jako olej opałowy

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przesłaniem przy piśmie z dnia 22 września 1999 r., znak SPS-0202-2481/99, interpelacji pana Bogdana Lewandowskiego, posła na Sejm RP, w sprawie fałszowania deklaracji celnych i przedstawiania oleju napędowego jako oleju opałowego, uprzejmie informuję pana marszałka, co następuje.    Pierwsze sygnały od organów celnych w sprawie zgłaszania do odprawy celnej oleju napędowego jako oleju opałowego Ministerstwo Finansów otrzymało w I półroczu 1998 r. Jednocześnie zaobserwowano wysoki wzrost importu oleju opałowego w porównaniu z importem w latach 1996-1997.    Z danych GUC wynika, że w okresie od 1 stycznia 1998 r. do 14 października 1998 r. na 593 odprawy celne oleju opałowego w 6 przypadkach stwierdzono niezgodność towaru z deklaracją celną, tj. 1,0%. Stwierdzono jednocześnie, że w okresie tym nie wszystkie urzędy celne pobierały próbki importowanego oleju opałowego i nie przekazywały do badań laboratoryjnych (brak środków finansowych, każdorazowe przedkładanie przez importera wyników analizy fizykochemicznej oleju dokonywanej przez laboratorium polskiej firmy pomiarowo-kontrolnej wiarygodnej dla danego urzędu celnego). Wprowadzany na polski obszar celny olej opałowy podlegał przy tym tylko wyrywkowej kontroli celnej.    Podjęte przez ministra finansów w I półroczu 1998 r. badania dotyczące importu i dalszego obrotu olejem opałowym i napędowym wykazały, że nieprawidłowości z tym związane dotyczyły zarówno skuteczności kontroli celnej przywozu tych olejów, jak i ich ostatecznego przeznaczenia. Podstawową przyczyną negatywnych zjawisk w omawianej sferze były niższe obciążenia podatkowe i celne oleju opałowego w porównaniu z olejem napędowym.    W nawiązaniu do pytania pana posła Bogdana Lewandowskiego dotyczącego skali procederu polegającego na fałszowaniu deklaracji celnych i przedstawianiu oleju napędowego jako oleju opałowego mogę jedynie stwierdzić, że nie ma obecnie dostatecznych danych, które pozwoliłyby na w pełni obiektywną ocenę tego zjawiska.    Obecnie prowadzone badania wskazują jednak, że proceder składania fałszywych deklaracji został zlikwidowany i wyniki badań potwierdzają zgodność towaru ze zgłoszeniem celnym. W okresie od 15 października 1998 r. do 31 grudnia 1998 r., tj. od momentu wprowadzenia obowiązku 100-procentowej kontroli celnej importowanego oleju opałowego na 107 odpraw oleju opałowego wszystkie były zgodne z deklaracją celną.    Pozwalam sobie zapewnić pana marszałka, że nieprawidłowości w sferze przywozu i obrotu olejem opałowym były, są i będą przedmiotem szczególnego zainteresowania nadzorowanego przeze mnie aparatu skarbowego i celnego.    W celu przeciwdziałania zjawisku wprowadzania na polski obszar celny oleju napędowego jako oleju opałowego zostały podjęte zarówno działania legislacyjne, jak i organizacyjne oraz kontrolne.    Rozporządzeniem z dnia 26 czerwca 1998 r. minister finansów znowelizował z datą wejścia w życie od 1 sierpnia 1998 r. rozporządzenie z dnia 5 stycznia 1998 r. w sprawie podatku akcyzowego. Zgodnie z tą nowelizacją warunkiem zwolnienia z podatku akcyzowego oleju opałowego przeznaczonego na cele grzewcze jest jego zabarwienie na kolor czerwony. Rozporządzeniem z 16 grudnia 1998 r. w sprawie podatku akcyzowego, z datą wejścia w życie od 1 stycznia 1999 r., wprowadzono obowiązek barwienia na czerwono wszystkich importowanych olejów opałowych, przeznaczonych na cele grzewcze. Tylko oleje opałowe, które zabarwione są na czerwono i przeznaczone na cele grzewcze wolne były od podatku akcyzowego.    Mając na uwadze, że w obrocie krajowym samo barwienie na czerwono oleju opałowego nie wyeliminowało wszystkich nieprawidłowości, rozporządzeniem z dnia 23 czerwca 1999 r. zmieniającym rozporządzenie z 16 grudnia 1998 r., z datą wejścia w życie od 1 lipca 1999 r., minister finansów wprowadził akcyzę na importowany olej opałowy zabarwiony na czerwono, a następnie, w ramach kolejnej nowelizacji tego rozporządzenia, wprowadził z dniem 1 października 1999 r. obowiązek markerowania oleju opałowego, niezależnie od źródeł jego pochodzenia (produkcja krajowa, import).    Niezależnie od omówionych wyżej działań legislacyjnych minister finansów już 31 lipca 1998 r. wydał prezesowi GUC polecenie zobowiązujące organy celne, aby przed dopuszczeniem do obrotu na polskim obszarze celnym każda partia oleju opałowego była badana laboratoryjnie. Decyzją z dnia 15 października 1998 r. prezes GUC nałożył na urzędy celne obowiązek pobierania z każdej partii importowanego oleju opałowego próbek i przekazywania ich do badań laboratoryjnych przed dopuszczeniem tego towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. Na pokrycie kosztów związanych z realizacją tych decyzji minister finansów przekazał administracji celnej 600 tys. zł z ogólnej rezerwy budżetu państwa na 1998 r.    Ponadto Ministerstwo Finansów wystąpło do GUC w sprawie przesyłania wszystkich dokumentów SAD dotyczących importu oleju opałowego. Kopie tych dokumentów przekazywane są urzędom skarbowym. W wyniku kontroli prowadzonych od maja 1998 r. do maja 1999 r. stwierdzono 6 przypadków wykorzystywania oleju opałowego niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. We wszystkich ujawnionych przypadkach organy podatkowe wszczęły postępowanie podatkowe.    Działania kontrolne urzędów skarbowych są realizowane we współpracy z organami celnymi i obejmują kilkunastu importerów oleju opałowego i firmy pośredniczące w obrocie tym olejem. Do chwili obecnej poddano kontroli ok. 300 podmiotów.    Organy podatkowe ściśle współpracują z Policją. Ujawnione w trakcie kontroli nieprawidłowości o charakterze przestępczym są przekazywane organom ścigania. Większość spraw prowadzona jest pod nadzorem prokuratury.    Wyrażam przekonanie, że podjęte dotychczas działania rządu powinny doprowadzić do wyeliminowania zjawiska wprowadzania na polski obszar celny oleju napędowego jako oleju opałowego.    Jeśli chodzi o przesłanki uchylenia przez prezesa GUC decyzji urzędu celnego w sprawie importowanego oleju opałowego przez firmę ˝Ortus˝, to należy stwierdzić, że miały one charakter wyłącznie merytoryczny. Jak wynikało bowiem z ekspertyzy Instytutu Technolgii Nafty, zaimportowany olej przez firmę ˝Ortus˝ mógł być zaklasyfikowany zarówno do podpozycji wskazanej przez importera (271000710), jak i organ celny (271000610).    W związku z omówionym wyżej przypadkiem wystąpiłem do ministra gospodarki z wnioskiem o analizę problemu i ewentualne podjęcie działań zmierzających do sprecyzowania klasyfikacji taryfowej w tym zakresie.    Dodatkowo informuję, że ze stanowiska prezesa GUC wynika, iż zgromadzony materiał dowodowy nie wyczerpywał przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Artykuł ten stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli ˝wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał˝. Ponadto zgodnie z orzeczeniem NSA okoliczności niewyjaśnionych nie można interpretować na niekorzyść strony.    Mając na uwadze powyższe, prezes GUC uchylił wznowioną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Jan Wojcieszczuk    Warszawa, dnia 15 października 1999 r.