Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie działań zmierzających do skuteczniejszego stosowania prawa

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo pana marszałka z dnia 8 września 1999 r., nr SPS-0202-2410/99, przedstawiam uprzejmie stanowisko dotyczące interpelacji pana posła Stanisława Steca z dnia 26 sierpnia 1999 r. w sprawie działań zmierzających do skuteczniejszego egzekwowania prawa wobec przestępców.    Z ustaleń dokonanych przez Prokuraturę Krajową wynika, że Prokuratura Rejonowa Poznań-Grunwald prowadzi postępowanie przygotowawcze w sprawie przeciwko Tomaszowi Spornemu (sygn. akt 2 Ds. 3663/99/10), któremu przedstawiono zarzuty o to, że:    I. W okresie od 1 lipca 1998 r. do 12 kwietnia 1999 r. w Poznaniu znęcał się fizycznie i moralnie nad Pauliną Okupnik, tj. o czyn z art. 207 § 1 K.k. w zw. z art. 157 § q K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k.;    II. w maju 1999 r. w nieustalonym miejscu i od nieustalonej osoby nabył samochód marki ˝Jeep Cherokee˝ za kwotę 50 000 zł, wiedząc, że pojazd ten został uzyskany za pomocą czynu zabronionego, tj. czyn z art. 291 § 1 K.k.    Tomasz Sporny nie przyznał się do popełnienia zarzuconych mu czynów i odmówił złożenia wyjaśnień. Dotychczas jednoznacznie nie ustalono, czy samochód ˝Jeep Cherokee˝, w którym zatrzymani ww. był tożsamym z pojazdem skradzionym Alainowi Fiodorowi, toteż brak było podstaw do przypisania podejrzanemu jego kradzieży.    W dniu 11 sierpnia 1999 r. wystąpiono do Sądu Rejonowego w Poznaniu z wnioskiem o zastosowanie wobec Tomasza Spornego tymczasowego aresztowania. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 1999 r. (sygn. akt IVKo1 320/99) Sąd Rejonowy w Poznaniu na podstawie art. 249 K.p.k., art. 258 § 1 pkt 1 i § 2 K.p.k. i art. 257 § 2 K.p.k. zastosował wobec Tomasza Spornego areszt tymczasowy od dnia 9 sierpnia 1999 r. do 9 listopada 1999 r. z zastrzeżeniem, że środek ten ulegnie zmianie z chwilą złożenia nie później, niż do 18 sierpnia 1999 r. poręczenia majątkowego w kwocie 25 000 zł. Za podstawę aresztu przyjęto uprawdopodobnienie zarzuconych podejrzanemu przestępstw, obawę ucieczki oraz obawę matactwa, przy czym sąd uznał, że jednak dla zapewnienia prawidłowego toku postępowania środkiem wystarczającym będzie poręczenie majątkowe. W dniu 12 sierpnia 1999 r., z uwagi na wpłacenie wskazanej sumy poręczenia, areszt tymczasowy został uchylony. Decyzja o zmianie środka zapobiegawczego była decyzją niezawisłego sądu. Badaniem objęto natomiast działanie prokuratury.    W przedmiotowej sprawie prokurator rejonowy nie zaskarżył rozstrzygnięcia sądowego w kwestii środka zapobiegawczego, ponieważ:    - podejrzany wskazał swoje aktualne miejsce pobytu u Pauliny Okupnik, która fakt ten potwierdziła;    - pokrzywdzona, jako konkubina, skorzystała z prawa do odmowy zeznań, co w istotny sposób osłabiło materiał dowodowy w zakresie czynów z art. 207 § 1 K.k. i art. 157 § 1 K.k.; brak było jakichkolwiek dowodów na kradzież pojazdu przez Tomasza Spornego;    - brak było skutecznej możliwości wykazania obawy matactwa w tejże sprawie;    - ponadto przyjęto znaczną kwotę poręczenia.    Dodać należy, że problem niskiej zaskarżalności rozstrzygnięć sądowych w przedmiocie środków zapobiegawczych był przedmiotem odrębnej narady z prokuratorami apelacyjnymi i okręgowymi. W jej toku zwrócono uwagę na potrzebę wnikliwszej analizy tych spraw w związku ze stwierdzonym spadkiem liczby wszystkich stosowanych w postępowaniu przygotowawczym środków zapobiegawczych, w tym także tymczasowego aresztowania. Świadczy to o nadmiernie liberalnej polityce aresztowej, co kłóci się ze społecznym poczuciem sprawiedliwości i budzi uzasadniony niepokój opinii publicznej.    Uznając za konieczne wyeliminowanie nieprawidłowości w tym zakresie, zobowiązałam szefów prokuratur okręgowych, a za ich pośrednictwem prokuratorów rejonowych, do pogłębienia merytorycznego nadzoru nad sprawami najpoważniejszymi, w których rozważać należy stosowanie tymczasowego aresztowania, przez eliminowanie przypadków powierzchownej oceny materiału dowodowego i nadmiernego eksponowania okoliczności łagodzących przy niedostatecznym uwzględnianiu demoralizacji podejrzanych oraz zuchwałości lub brutalności ich działania.    Z poważaniem    Minister    Hanna Suchocka    Warszawa, dnia 4 października 1999 r.