Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie krytycznej sytuacji w przemyśle lekkim

   Szanowny Panie Marszałku! Zgodnie z upoważnieniem prezesa Rady Ministrów przesyłam panu marszałkowi odpowiedź na interpelację pana posła Grzegorza Woźnego otrzymaną przy piśmie znak: SPS-0202-3038/99, dotyczącą sytuacji w przemyśle lekkim. Z uwagi na konieczność uzyskania opinii innych resortów nastąpiło opóźnienie udzielenia odpowiedzi, za co pana marszałka przepraszam.    Podzielając pogląd, że istnieje konieczność przyspieszenia procesów restrukturyzacyjnych oraz ograniczania negatywnych tendencji występujących w przemyśle lekkim, rząd podjął szereg działań mających na celu eliminację negatywnych zjawisk oraz rozwój konkurencyjnej produkcji kierowanej zarówno na rynek krajowy, jak i na eksport.    W oparciu o posiadane informacje i materiały Ministerstwo Gospodarki opracowało dokument pn.: ˝Strategia dla przemysłu lekkiego na lata 1999-2002˝, który, w oparciu o analizę aktualnego stanu przemysłu oraz na podstawie oceny konkurencyjności uwzględniającej uwarunkowania zewnętrzne, określa kierunki działań w poszczególnych sektorach przemysłu lekkiego. Celem strategicznym dla przemysłu lekkiego jest, zgodnie z kierunkami polityki przemysłowej na lata 1999-2002, zapewnienie wzrostu międzynarodowej konkurencyjności, wyrażającej się w zdolności polskich przedsiębiorstw do konkurowania ceną, jakością, parametrami techniczno-użytkowymi wyrobów oraz warunkami transakcji handlowych na rynku krajowym oraz na rynkach zagranicznych. Dokument ten był przedmiotem analiz i dyskusji w ramach prac prowadzonych przez ww. zespół, który zdecydował o konieczności jego rozwinięcia i uzupełnienia. Zgodnie z jego postanowieniami w Ministerstwie Gospodarki powołano grupę ekspertów, w skład której wchodzą przedstawiciele wszystkich stron zainteresowanych przyszłością przemysłu lekkiego. Grupa ekspertów, wspólnie z wyłonioną przez Ministerstwo Gospodarki i zaakceptowaną przez stronę społeczną firmą consultingową, pracuje nad rozszerzeniem zakresu tematycznego strategii. Przewiduje się, że po zakończeniu prac konsultantów rozwinięty dokument pn. ˝Strategia dla przemysłu lekkiego na lata 2000-2005˝ zostanie ponownie zaprezentowany na posiedzeniu Zespołu Trójstronnego ds. Przemysłu Lekkiego, który dokona jego oceny.    W dniu 14 września 1999 r. minister gospodarki wydał rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania niektórych Polskich Norm i norm branżowych (DzU 129/99, poz. 843). Rozporządzenie wprowadza obligatoryjność stosowania m.in. norm dotyczących oznaczania wyrobów tekstylno-odzieżowych i obuwia.    W ciągu 1999 r. podjęto i przeprowadzono następujące działania mające na celu uregulowanie nieprawidłowości występujących na rynku wyrobów przemysłu lekkiego. Wydano:    1. Postanowienie ministra gospodarki z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie wszczęcia postępowania ochronnego przed nadmiernym przywozem na polski obszar celny tkanin z włókien syntetycznych pochodzących z Republiki Korei i Tajwanu.    2. Decyzję ministra gospodarki z dnia 24 sierpnia 1999 r. o nałożeniu kontyngentów ilościowych na import tkanin z włókien syntetycznych pochodzących z Tajwanu.    3. Postanowienie ministra gospodarki z dnia 14 maja 1999 r. w sprawie wszczęcia postępowania antydumpingowego w związku z domniemaniem przywozu na polski obszar celny kabla z włókna syntetycznego z poliestrów, pochodzącego z Republiki Białoruś, po cenach dumpingowych i wyrządzenia przez ten przywóz szkody przemysłowi krajowemu.    4. Postanowienie ministra gospodarki z dnia 14 maja 1999 r. w sprawie wszczęcia postępowania antydumpingowego w związku z domniemaniem przywozu na polski obszar celny włókien ciętych z poliestrów pochodzących z Republiki Białoruś po cenach dumpingowych i wyrządzenia przez ten przywóz szkody przemysłowi krajowemu.    5. Postanowienie ministra gospodarki z dnia 23 sierpnia 1999 r. w sprawie wszczęcia postępowania przed nadmiernym przywozem na polski obszar celny przędzy z włókien akrylowych oraz mieszanek tych włókien z Litwy.    6. Decyzję ministra gospodarki z dnia 22 września 1999 r. o wszczęciu postępowania przed nadmiernym przywozem na polski obszar celny przędzy teksturowanej z włókien poliestrowych z Tajwanu.    7. Decyzję ministra gospodarki z dnia 6 stycznia 1999 r. w sprawie wprowadzenia opłaty dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem niektórych rodzajów obuwia pochodzącego z ChRL.    W oparciu o informacje przekazane przez ministra finansów podjęte przez administrację celną działania mające na celu uszczelnienie granic oraz uporządkowanie obrotu tekstyliami i obuwiem sprowadzają się do:    - zwiększenia zakresu kontroli celnej dotyczącej importu ww. wyrobów;    - podejmowania działań kontrolnych na różnych etapach kontroli celnej;    - pełnej koordynacji działań jednostek organizacyjnych w urzędach celnych;    - zobligowania organów celnych do dokonywania szczególnie wnikliwej analizy zgłoszeń celnych wraz z bieżącą ich weryfikacją oraz przeprowadzania możliwie w każdym przypadku całkowitej rewizji celnej zgłaszanych towarów.    W związku z ustaleniami Zespołu Trójstronnego ds. Przemysłu Lekkiego w lutym i marcu 1999 r. urzędy celne otrzymały tzw. tabele orientacyjnych wartości tekstyliów i obuwia, ustalone z Polską Izbą Przemysłu Tekstylnego oraz Polską Izbą Przemysłu Skórzanego, które są podstawą do naliczania opłat celnych.    W dniu 17 sierpnia 1999 r. minister finansów wydał rozporządzenie w sprawie określenia urzędów celnych, w których są dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa, w zależności od rodzaju towarów lub procedur, którymi mogą być obejmowane towary w poszczególnych urzędach celnych. Rozporządzenie to powoduje zmniejszenie liczby posterunków celnych mogących odprawiać wyroby przemysłu lekkiego.    Główny Urząd Ceł podjął decyzję o stosowaniu kontroli zgodności z obligatoryjnymi Polskimi Normami oznakowań wyrobów tekstylnych i obuwia w wyznaczonych do tego urzędach celnych.    Prowadzone są sukcesywnie szkolenia dla pracowników urzędów celnych. W ciągu 1999 r. przeprowadzono cztery szkolenia, których program tematyczny obejmował m.in. rozpoznawanie rodzajów włókien, rozpoznawanie składu surowcowego w oparciu o znaki fabryczne, oznaczenia klasy jakości. Uczestnicy otrzymali katalogi próbek.    Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 1999 r. w sprawie częściowego rozdysponowania rezerwy etatów kalkulacyjnych administracja celna otrzymała 100 etatów. W wyniku tej decyzji istnieją warunki do rozszerzenia powtórnych kontroli celnych i obsługi przejść granicznych w Gubinku i Olszynie.    19 października 1999 r. Rada Ministrów zaakceptowała dokument pn. ˝Strategia działania polskiej administracji celnej do 2002 r.˝, zawierający m.in. koncepcję i ogólne plany realizacji zintegrowanego systemu informatycznego administracji celnej. W budżecie na rok 2000 oraz na lata następne zarezerwowano odpowiednie środki na realizację zadań wynikających z ww. dokumentu.    Podległa Urzędowi Konkurencji i Konsumentów Inspekcja Handlowa przeprowadziła w 1999 r. szereg kontroli na krajowym rynku mających na celu sprawdzenie stanu respektowania przepisów Polskich Norm obligatoryjnego stosowania zawartych w rozporządzeniu ministra gospodarki w sprawie obowiązku stosowania niektórych norm. I tak:    - w I kwartale 1999 r. przeprowadzono kontrolę prawidłowości i rzetelności oznaczania będącej w sprzedaży odzieży damskiej i męskiej, która objęła 288 podmiotów i wykazała brak oznaczeń lub wadliwe oznaczenia w 67% badanych partii;    - w II kwartale 1999 r. przeprowadzono kontrolę prawidłowości oznaczania importowanych wyrobów odzieżowych z tkanin i dzianin, która objęła 209 przedsiębiorstw i wykazała wadliwość oznaczania 99% badanych partii;    - w III kwartale 1999 r. przeprowadzono kontrolę importowanych wyrobów pończoszniczych, podczas której zbadano 3500 partii towarów, z czego ponad 75% było nieoznakowanych lub oznakowanych niewłaściwie.    W trakcie kontroli polecono wycofanie z obrotu wielu wadliwie oznaczonych partii wyrobów oraz nałożono mandaty karne i skierowano wnioski do kolegiów ds. wykroczeń przeciwko przedsiębiorcom naruszającym prawo.    W roku 2000 planowane są dalsze kontrole znajdujących się na rynku artykułów przemysłu lekkiego, zarówno krajowych, jak i importowanych.    W celu przeciwdziałania nieprawidłowościom w obrocie odzieżą używaną, przywożoną na polski rynek jako odzież używana wstępnie sortowana, a stanowiącą odpady w rozumieniu ustawy o odpadach, główny inspektor ochrony środowiska podjął w 1999 r. następujące działania:    - wstrzymał wydawanie decyzji uprawniających do importu przedmiotowych odpadów;    - w uzgodnieniu z głównym inspektorem sanitarnym polecono wojewódzkim inspektorom ochrony środowiska przeprowadzenie kontroli z udziałem przedstawicieli Inspekcji Sanitarnej we wszystkich podmiotach posiadających ważne zezwolenia na sprowadzanie odzieży używanej wstępnie sortowanej. Kontrola została zakończona w marcu 1999 r.;    - w przypadku naruszenia warunków zawartych w wydanych zezwoleniach na import ww. odpadów wszczął postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia.    W czasie kontroli ważne decyzje zezwalające na import odpadów w postaci odzieży używanej wstępnie sortowanej posiadało 75 podmiotów, z czego - jak ustalono - 11 zakończyło działalność, a 5 zrezygnowało z importu. Spośród pozostałych skontrolowanych podmiotów w 27 przypadkach stwierdzono naruszenie jednego lub więcej warunków zawartych w decyzjach.    Dotychczas postępowania zakończono w 4 przypadkach, z czego w dwóch zezwolenia cofnięto, a w dwóch pozostałych, po uzyskaniu dodatkowych wyjaśnień, odstąpiono od cofnięcia zezwolenia. Kolejne postępowania są kontynuowane w roku bieżącym.    Z informacji przekazanych z Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wynika, iż przy ocenie możliwości zastosowania specjalnych działań osłonowych, doraźnych i systemowych dla pracowników przemysłu lekkiego zwalnianych na skutek restrukturyzacji i prywatyzacji, a finansowanych ze środków budżetowych państwa, należy wziąć pod uwagę nie tylko skalę zwolnień grupowych, lecz również specyfikę sektora. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w ramach interwencyjnych działań ochronnych wobec 111 podmiotów przemysłu lekkiego, w tym ujętych w ˝Wykazie podmiotów gospodarczych zgłoszonych przez stronę związkową Zespołu Trójstronnego ds. Przemysłu Lekkiego jako wymagających natychmiastowej pomocy˝ przyznało:    - dotacje na sfinansowanie odpraw dla zwalnianych pracowników i/lub pożyczki na sfinansowanie inwestycji ze środków pożyczki Banku Światowego tzw. EFSAL dla 55 podmiotów;    - jednorazowe świadczenia (wynagrodzenia + pożyczka na składki ubezpieczeniowe) z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) udzielane w związku z przejściowymi trudnościami pracodawcy dla 52 podmiotów;    - dogodne warunki spłaty zadłużenia w ZUS dla 24 podmiotów.    W dniu 21 grudnia 1999 r. Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie w sprawie określenia powiatów (gmin) zagrożonych strukturalną recesją i degradacją społeczną (DzU 110/99, poz. 1265), w których stosuje się szczególne instrumenty ekonomiczno-finansowe oraz inne preferencje i przyznaje się prawo do zasiłku i stypendium zamieszkałym w nich bezrobotnym. Zgodnie z przyjętymi ustaleniami w rozporządzeniu tym wymienione zostały powiaty, w których siedzibę mają zakłady z sektora przemysłu lekkiego.    Na zakończenie chciałbym zapewnić, iż Ministerstwo Gospodarki na bieżąco analizuje sytuację panującą we wszystkich sektorach przemysłu, w tym przemysłu lekkiego, i jest żywotnie zainteresowane rozwijaniem przez krajowe przedsiębiorstwa konkurencyjnej produkcji zarówno na rynku krajowym, jak i w eksporcie.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Henryk Ogryczak    Warszawa, dnia 8 lutego 2000 r.