Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie postępowania prokuratorskiego dotyczącego treści uchwał Rady Gminy i Miasta Chojnów w woj. legnickim

   Odpowiadając na przekazaną przy piśmie z dnia 3 marca 1998 r. (SPS-0202-225/98) interpelację posła Ryszarda Zbrzyznego z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie postępowania prokuratorskiego dotyczącego treści uchwał Rady Gminy i Miasta Chojnów w woj. legnickim, uprzejmie informuję, iż w dniu 16 kwietnia 1997 r. Prokuratura Wojewódzka w Legnicy wszczęła śledztwo w sprawie mającego miejsce 29 czerwca 1994 r. w Chojnowie przekroczenia uprawnień przez wójta gminy Chojnów, wyrażającego się w wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w postaci spalarni odpadów przemysłowych i komunalnych w miejscowości Osetnica oraz sprowadzenia niebezpieczeństwa powszechnego dla życia i zdrowia ludzkiego w postaci zanieczyszczenia wody, powietrza i ziemi, a także potwierdzenia nieprawdy poprzez nieuzasadnione sprostowanie publikacji uchwały nr XV/90 z 30 listopada 1990 r. Rady Miasta i Gminy w Chojnowie, to jest o przestępstwo z art. 246 § 1 K.k., 140 § 1 K.k. i 266 K.k.    Przedmiotem śledztwa jest problematyka nieprawidłowości w procesie lokalizacji spalarni, technologii przewidzianej dla projektowanej spalarni w Osetnicy oraz ocena rzetelności dokumentacji dotyczącej oddziaływania na środowisko spalarni odpadów.    Na obecnym etapie śledztwa wyodrębniono trzy wątki:    - fałszowanie załączników do uchwały Rady Gminy w Chojnowie z dnia 30 listopada 1990 r. dotyczącej wykazu obowiązującego prawa miejscowego,    - podjęcie przez wójta gminy Chojnów w dniu 29 czerwca 1994 r. decyzji o lokalizacji spalarni odpadów w Osetnicy, pomimo negatywnej opinii Rady Gminy Chojnów,    - nierzetelne opracowanie dokumentacji oddziaływania na środowisko ww. spalarni.    Charakteryzując bliżej wątki śledztwa, stwierdzić należy, że: w dniu 29 czerwca 1994 r. wójt gminy Chojnów wydał decyzję o lokalizacji inwestycji - budowy Zakładu Termicznej Utylizacji Odpadów Przemysłowych i Komunalnych w Osetnicy. Wydając tę decyzję, wójt powołał się na uchwałę nr XIX/73/87 z 18 grudnia 1987 r. Gminnej Rady Narodowej w Chojnowie o zatwierdzeniu planu zagospodarowania przestrzennego gminy Chojnów. Uchwała ta jednakże nie obowiązywała, albowiem w myśl przepisu art. 31 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym (DzU z 1990 r. nr 42, poz. 191 z późn. zm.) nie uchwalone poprzez umieszczenie w wykazie akty prawa miejscowego do 31 grudnia 1990 r. - i nie opublikowane najpóźniej w terminie dwóch miesięcy od uchwalenia wykazu - nie obowiązują.    W przedmiotowej sprawie w dniu 30 listopada 1990 r. Rada Gminy i Miasta w Chojnowie podjęła uchwałę nr XV/46/90 w sprawie wykazu obowiązujących aktów prawa miejscowego. W wykazie tym nie umieszczono uchwały nr XIX/73/87 z 18 grudnia 1987 r. Gminnej Rady Narodowej w Chojnowie o zatwierdzeniu planu zagospodarowania przestrzennego gminy Chojnów. W takiej postaci uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Legnickiego nr 25, poz. 410 z 20 grudnia 1990 r.    Analizując zapisy w dzienniku korespondencyjnym Wydziału Prawno-Organizacyjnego Urzędu Wojewódzkiego w Legnicy, stwierdzono, że w dniu 14 grudnia 1990 r. egzemplarz uchwały nr XV/46/90 RGiM w Chojnowie został przekazany Oddziałowi Radców Prawnych Wydziału Prawno-Organizacyjnego Urzędu Wojewódzkiego w Legnicy (poz. 2266 dziennika).    W dniu 13 grudnia 1990 r. do Oddziału Nadzoru i Kontroli wpłynęły materiały dotyczące bliżej nie określonej uchwały i protokołu (poz. 2266 dziennika). Więcej zapisów w dzienniku korespondencyjnym dotyczących Rady Gminy i Miasta Chojnowa do 20 grudnia 1990 r. (dnia publikacji uchwały XV/46/90) nie ma.    Ponadto na podstawie dokumentów pozyskanych z archiwum Urzędu Miasta Chojnowa wynika, iż w dniu 17 grudnia 1990 r. uchwała XV/46/90 RGiM w Chojnowie trafiła do Oddziału Nadzoru i Kontroli Wydziału Prawno-Organizacyjnego Urzędu Wojewódzkiego w Legnicy. Fakt ten potwierdzony został przez ówczesnego kierownika tego oddziału Mariana Listwana, który potwierdził odbiór m.in. tej uchwały na kopii pisma przewodniego od przewodniczącego Rady Gminy i Miasta w Chojnowie z 14 grudnia 1990 r.    Potwierdzeniem tego faktu jest również adnotacja na egzemplarzu uchwały XV/46/90 RGiM w Chojnowie o treści: ˝otrzymałem 17.12.1990 r.˝ parafowana przez Łucję Skrzypczak-Czarniewską, ówczesną pracownicę oddziału. Egzemplarz tejże uchwały został pozyskany z archiwum Urzędu Wojewódzkiego w Legnicy. Jego treść jest zgodna z treścią ogłoszonej w dniu 20 grudnia 1990 r. uchwały nr XV/46/90 RGiM w Chojnowie.    W dniu 3 czerwca 1992 r. wojewoda legnicki na podstawie § 14 ust. 2 rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z 10 października 1990 r. w sprawie zasad i trybu wydawania oraz rozpowszechniania wojewódzkich dzienników urzędowych (DzU nr 71, poz. 421) wydał obwieszczenie o sprostowaniu błędów, w którym do wykazu aktów obowiązujących prawa miejscowego ˝dołączono˝ uchwałę nr XIX/73/87 GRN w Chojnowie z 18 grudnia 1987 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Chojnów.    Podstawą takiego sprostowania w myśl § 14 ust. 2 cytowanego rozporządzenia jest stwierdzenie rozbieżności pomiędzy treścią uchwały a treścią publikacji. Za podstawę do takiego stwierdzenia przyjęto egzemplarz uchwały XV/46/90 RGiM w Chojnowie z 30 listopada 1990 r., znajdujący się u redaktora naczelnego Dziennika Urzędowego Województwa Legnickiego Henryki Piórkowskiej-Jurewicz. W egzemplarzu tym w wykazie umieszczono o dwie uchwały więcej, a mianowicie: uchwałę GRN w Chojnowie nr XIX/73/87 z 18 grudnia 1987 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Chojnów oraz uchwałę Rady Narodowej MiG w Chojnowie z 30 listopada 1987 r. nr IX/36/90 w sprawie założeń do planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Chojnowa.    W oparciu o ten egzemplarz uchwały XV/46/90 wojewoda legnicki dokonał sprostowania błędu, stwierdzając, iż w kolejnej - szóstej pozycji wykazu powinna być zamieszczona treść o następującym brzmieniu: 1.6 uchwała Gminnej Rady Narodowej w Chojnowie z 18 grudnia 1987 r. nr XIX/73/87 w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Chojnów ... Sprostowanie zamieszczono w Dzienniku Urzędowym Województwa Legnickiego nr 12, poz. 60 z 1992 r.    W śledztwie ustalono, iż egzemplarz uchwały XV/46/90 zabezpieczony od H. Piórkowskiej-Jurewicz jest jedynym egzemplarzem w swej treści, albowiem zabezpieczone trzy inne egzemplarze tejże uchwały - jeden w Urzędzie Wojewódzkim w Legnicy i dwa w Urzędzie Miasta Chojnowa - są identyczne w treści i nie wzmiankują o uchwale XIX/73/87.    Tak ustalony stan faktyczny daje podstawy do stwierdzenia, że dokonano sfałszowania uchwały XV/46/90 wprowadzając do niej uchwałę XIX/73/87, aby w ten sposób - niezgodnie z prawem - nadać moc obowiązującą uchwale XIX/73/87 stanowiącej podstawę dla gospodarki gruntami w gminie.    W ramach powyższego wątku pozyskano opinię biegłego z zakresu pismoznawstwa w celu ustalenia egzemplarza maszyny do pisania, na której napisano uchwałę XV/46/90 wraz z załącznikami, ustalenia autentyczności podpisów na egzemplarzach uchwały oraz czasu powstania poszczególnych egzemplarzy uchwały. Opinia powyższa była sukcesywnie uzupełniana w zakresie, o jaki uzupełniany był materiał dowodowy. Dla potwierdzenia ustaleń jednego biegłego powołano innego biegłego z zakresu pismoznawstwa. Do dnia 10 kwietnia 1998 r. ma zostać wydana przez niego opinia.    W ramach wątku dotyczącego podjęcia przez wójta gminy Chojnów w dniu 29 czerwca 1994 r. decyzji o lokalizacji spalarni odpadów w Osetnicy przesłuchano wszystkich radnych Rady Gminy Chojnów uczestniczących w posiedzeniach dotyczących problematyki spalarni. Ustalono, że większość z nich z różnych przyczyn - mniej lub bardziej merytorycznych - była przeciwko lokalizacji na terenie gminy Chojnów spalarni. Przesłuchano również członków miejscowych organizacji ekologicznych, stanowczo sprzeciwiających się budowie spalarni. W zakresie tegoż wątku pozyskano opinię biegłych z zakresu ochrony środowiska dotyczącą lokalizacji na terenie Osetnicy spalarni odpadów przemysłowych. Analizując treść pozyskanej opinii, można postawić następujące tezy:    a) spalarnia w Osetnicy została zlokalizowana w nie nadającym się do tego celu miejscu - w zlewisku Kaczawy,    b) inwestycja ma poważne braki projektowe, za mały teren na spalarnię, brak miejsca na sortowanie i magazynowanie odpadów przed ich spalaniem i po spaleniu,    c) inwestycja ma braki techniczno-technologiczne dyskwalifikujące budowę spalarni, a mianowicie:    - brak określonej technologii spalarni (nie ma projektu technicznego wymaganego na etapie udzielenia pozwolenia na budowę),    - brak analiz deriwatograficznych (charakterystyka spalania poszczególnych rodzajów odpadów) i wsadowych (jakie konkretnie odpady i w jakich ilościach mają być spalane),    - brak opracowania dotyczącego gospodarki ściekowej spalarni,    - brak analizy wzajemnego oddziaływania odpadów z PPU ˝Profet˝ (dawny ˝Bacutil˝), na terenie którego ma powstać spalarnia, z odpadami ze spalarni (w różnych postaciach).    Na podstawie tychże ustaleń poddano w wątpliwość rzetelność, fachowość i kompletność wymaganych w tego typu inwestycjach opracowań dotyczących oceny oddziaływania ich na środowisko.    W tym zakresie wyodrębniono w sprawie następny główny wątek. W toku śledztwa stwierdzono, że różne zespoły osób o różnym przygotowaniu fachowym - od osób bez wiedzy inżynierskiej do profesorów politechnik i uniwersytetów - wykonywały ww. oceny, których w sumie sporządzono trzy. Nikt z dotychczas przesłuchanych autorów ocen nie był w stanie określić, jakiego stadium procesu lokalizacyjnego miała dotyczyć dana ocenia, czy uzyskania wskazania lokalizacyjnego, czy decyzji o lokalizacji, czy też pozwolenia na budowę. Pierwsza z ocen z kwietnia 1994 r. nie dotyczyła żadnej konkretnej lokalizacji. Nie ma w niej mowy o Osetnicy, a jest to jedynie bardzo teoretyczne opracowanie dotyczące spalania odpadów w ogólności. Druga ocena z września 1994 r. dotyczy lokalizacji w Osetnicy, tak jak ocena z grudnia 1994 r. - stycznia 1995 r. Żaden z przesłuchanych do tej pory autorów ocen (8 osób) nie widział projektu technicznego spalarni, wypowiadając się o konkretnych wielkościach w ramach różnych form oddziaływania spalarni na środowisko. Wszyscy przyznali, że w tym zakresie dokonywano symulacji wyliczeń, przyjmując ekstremalne założenia.    Powyższe ustalenia podają w wątpliwość prawidłowość podjęcia przez Urząd Rejonowy w Legnicy w dniu 9 listopada 1995 r. decyzji o pozwoleniu na budowę spalarni. W tym zakresie prowadzone są czynności zmierzające do wyjaśnienia okoliczności, w jakich do tego doszło.    Ponadto Prokuratura Wojewódzka w Legnicy podjęła działania w ramach postępowania administracyjnego w celu wznowienia postępowania w sprawie prawomocnej decyzji wójta gminy Chojnów z 29 czerwca 1994 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji spalarni.    Po wykonaniu w tej sprawie kluczowych czynności, takich jak: uzyskanie opinii uzupełniającej z zakresu pismoznawstwa dotyczącej wątku sfałszowania uchwały XV/46/90 Rady Gminy i Miasta Chojnowa z 30 listopada 1990 r. oraz uzupełniającej opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska, możliwe będzie podjęcie decyzji kończących postępowanie karne. Przewiduje się termin jego zakończenia do 30 czerwca 1998 r.    Nawiązując do pytania posła Ryszarda Zbrzyznego: ˝Kto poniesie odpowiedzialność za decyzje lokalizacyjne podjęte wbrew społeczności lokalnej?˝ wyjaśniam, że właśnie tych decyzji - o lokalizacji inwestycji 29 czerwca 1994 r. i pozwolenia na budowę z 9 listopada 1995 r. - dotyczy prowadzone postępowanie przygotowawcze i dopiero jego zakończenie pozwoli na udzielenie odpowiedzi na to pytanie. W kwestii, kto zwróci nakłady poniesione przez inwestora, zauważyć należy, że jest to zagadnienie dotyczące sfery prawa cywilnego. Nie można obecnie stwierdzić ˝ewidentnego˝ charakteru strat, co do których zaistnienia przekonany jest pan poseł.    Prowadzone przez prokuraturę śledztwo ma bardzo złożony charakter, bowiem dotyczy problemów natury techniczno-technologicznej, zagadnień projektowo-urbanistycznych, geodezyjno-geologicznych, a nadto wymaga weryfikacji dotychczasowych ekspertyz z zakresu badań pisma maszynowego, ręcznego i podpisów.    W przedmiotowej sprawie przesłuchano do chwili obecnej 70 osób, uzyskano cztery opinie biegłych, w tym dwie uzupełniające. Dokonano wielu przeszukań i zabezpieczono szereg dokumentów. W toku śledztwa przesłuchiwane będą również dalsze osoby i przewiduje się zasięgnięcie co najmniej dwóch uzupełniających opinii biegłych, tj. z zakresu pismoznawstwa i ochrony środowiska w części dotyczącej opracowań przedinwestycyjnych.    W zależności od zebranego materiału przewiduje się przedstawienie zarzutów podejrzanym. Imienne ich wskazanie byłoby jednak na obecnym etapie śledztwa przedwczesne. Nadmieniam, iż śledztwo w tej sprawie jest objęte nadzorem służbowym Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu.    Minister    Hanna Suchocka    Warszawa, dnia 18 marca 1998 r.