Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie podjęcia działań dyplomatycznych w celu usunięcia barier celnych stworzonych przez władze Ukrainy

   W eksporcie do Ukrainy, która jest dla Polski czwartym partnerem z udziałem 4,5% w eksporcie globalnym, w I połowie 1998 r. udział artykułów rolno-spożywczych (01-24 HS) wynosił 19%, z tego produktów pochodzenia roślinnego - 4,77%.    Uchwałą Gabinetu Ministrów nr 754 z 28 maja 1998 r., wydaną na podstawie ustawy o państwowym regulowaniu importu towarów rolno-spożywczych z 17 lipca 1997 r. Ukraina wprowadziła:    - od 1 lipca 1998 r. podwyższone stawki celne na wybrane grupy towarów (m.in. ziemniaki, warzywa, mięso wołowe, masło, sery i twarogi, maślankę, kefir, jogurt, ryby mrożone, kiełbasy, mięso przetworzone i konserwowane, podroby),    - na 1998 r. cła sezonowe w imporcie szeregu produktów rolnych (m.in. ziemniaki, pomidory, cebula, kapusta, marchew, buraki, selery, rzodkiewki, ogórki, warzywa strączkowe, winogrona, jabłka, gruszki, morele, pszenica, żyto, jęczmień, owies, kukurydza, gryka, proso, nasiona słonecznika, inne ziarna i owoce oleiste, mąka i grysiki z oleistych, chmiel, buraki i trzcina cukrowa, słoma i plewy zbóż, brukiew, buraki i inne pastewne).    Powyższe działania są niezgodne z deklarowanym przez stronę ukraińską dążeniem do liberalizacji wzajemnych stosunków gospodarczych i do zawarcia z Polską umowy o wolnym handlu.    Strona polska podjęła kwestię wprowadzenia przez Ukrainę na podstawie ww. ustawy z 17 lipca 1997 r. szeregu ograniczeń w przywozie artykułów żywnościowych stwarzających barierę dla polskiego eksportu na rynek ukraiński na forum grupy roboczej ds. likwidacji barier w handlu między RP i Ukrainą (powołanej w ramach realizacji ustaleń zawartych w memorandum o działaniach w tej sprawie, podpisanym przez ministra gospodarki RP i ministra stosunków gospodarczych z zagranicą i handlu Ukrainy 23 stycznia 1991 r.).    Na wniosek strony polskiej stanowisko to zostało odnotowane w raporcie z prac ww. grupy roboczej z 27 sierpnia 1998 r. Ponadto polscy eksperci zwrócili w nim uwagę, że ewentualne stosowanie ceł sezonowych powinno być uwzględnione w taryfie celnej. Natomiast nie powinny one być wdrażane w drodze odrębnych decyzji Gabinetu Ministra Ukrainy, ogłaszanych na 34 dni przed ich obowiązywaniem. Jest to niezgodne z zasadami WTO. Jednocześnie należy zaznaczyć, że w chwili obecnej nie ma możliwości przeciwdziałania podnoszeniu stawek celnych przez Ukrainę, ponieważ z krajem tym nie została zawarta umowa SWH i nie jest on członkiem WTO, zatem stawki celne nie są stawkami związanymi, a poziom ceł może ulegać zwiększeniu.    Polska może jedynie wpływać na poziom stawek celnych Ukrainy w ramach negocjacji akcesyjnych do WTO. W trakcie rozmów Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej zgłasza swoje postulaty taryfowe. Generalnie przyjmujemy zasadę ˝standstill˝, co oznacza, że Ukraina, jako kraj kandydujący do WTO nie powinien zmieniać stawek celnych stosowanych przed akcesją. Wobec Ukrainy zostały zgłoszone postulaty na szereg produktów rolnych, na które Polska domaga się 15 lub 20% stawek celnych.    Sprawa podnoszenia ceł na artykuły rolno-spożywcze przez Ukrainę będzie omawiana na najbliższych spotkaniach ze stroną ukraińską, tj. podczas planowanej wizyty w Kijowie ministra gospodarki pana J. Steinhoffa oraz ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej pana J. Janiszewskiego. Będzie również omawiana w ramach obrad V posiedzenia Polsko-Ukraińskiej Komisji Mieszanej ds. Współpracy Gospodarczej i Handlu, jak również w ramach konsultacji akcesyjnych Ukrainy do WTO.    Jeśli chodzi o możliwości interwencji Agencji Rynku Rolnego, informujemy, że Agencja działa w oparciu o ˝Roczny program działań interwencyjnych ARR˝, zatwierdzany każdego roku przez Radę Ministrów. Program ten ściśle określa listę podstawowych produktów rolnych będących przedmiotem działań interwencyjnych oraz środki finansowe na realizację tych działań.    W 1998 r. program działań interwencyjnych obejmuje następujące produkty:    - zboża konsumpcyjne (pszenica i żyto),    - masło,    - mleko odtłuszczone w proszku,    - miód pszczeli.    Realizacja zadań określonych programem na 1998 r. finansowana jest głównie ze środków pochodzących z kredytów bankowych. Zatem w świetle obowiązujących Agencję Rynku Rolnego aktów prawnych określających jej zakres działań interwencyjnych oraz ze względu na ograniczone środki finansowe nie jest możliwe podjęcie dodatkowej interwencji na rynku owoców i warzyw.    Co do możliwości wsparcia naszego eksportu, uprzejmie informujemy, że w polskiej liście koncesyjnej do WTO Polska zagwarantowała sobie możliwość subsydiowania eksportu, w tym m.in. produktów ogrodniczych. Możliwości te nie są wykorzystywane, a Polska subsydiuje jedynie eksport cukru. Brak takich działań powoduje mniejszą konkurencyjność polskiego eksportu wobec subsydiowanego eksportu z innych kierunków. Konieczne jest tu jednak podjęcie stosownych decyzji na szczeblu rządowym, łącznie z wynikającymi stąd dla budżetu państwa konsekwencjami finansowymi.    Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej nie zajmuje się i nie opracowuje planów wsparcia zagospodarowania towarów rolno-spożywczych dla poszczególnych rynków hurtowych. Dotyczy to również Giełdy Owocowo-Warzywnej w Sandomierzu. W sprawie skierowania dla Rosji w ramach pomocy żywnościowej produktów zalegających w magazynach giełda powinna zwrócić się do Ministerstwa Spraw Zagranicznych.    Działania podejmowane lub inspirowane przez Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej mają na celu generalną promocję polskich towarów rolno-spożywczych, w tym także owoców i warzyw, w celu zwiększenia możliwości ich sprzedaży na rynku krajowym i zagranicznym. W Ministerstwie Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej trwają obecnie intensywne prace nad ustawą o powołaniu Centrum Marketingu Artykułami Rolnymi i Spożywczymi. Celem powołania centrum jest w szczególności promocja polskich artykułów rolnych i żywnościowych na rynku krajowym i rynkach zagranicznych, pomoc eksporterom w utrzymaniu się na dotychczasowych rynkach zagranicznych i wchodzeniu na nowe rynki m.in. poprzez przygotowywanie wyczerpującej informacji o możliwościach eksportowych, wymaganiach jakościowych czy opakowaniach. Działalność centrum obejmować ma także pomoc w organizacji targów i wystaw polskich towarów rolno-spożywczych w kraju i za granicą. Daleko zaawansowane są również prowadzone przez Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej prace nad projektem ustawy o grupach producenckich. Wejście w życie ustawy unormuje zagadnienia tworzenia tych grup, a przez to ułatwi pozyskiwanie dużych partii produktów o odpowiedniej jakości, w odpowiednim opakowaniu itp.    Kryzys gospodarczy na wschodzie Europy niekorzystnie oddziałuje również na obroty handlowe innych, oprócz sandomierskiego, rynków hurtowych i giełd rolnych w Polsce. Według przeprowadzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej ankiety telefonicznej obroty na poszczególnych rynkach zmalały w granicach 20-80%. Przykładowo na Kieleckiej Giełdzie Rolnej obroty z Ukrainą i Białorusią zmalały o około 80%, na Giełdzie Rzeszowskiej obroty z Ukrainą spadły o około 50%.    Sekretarz stanu    Ryszard Brzezik    Warszawa, dnia 16 października 1998 r.