Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie umów dotyczących zarządzania publicznymi zakładami opieki zdrowotnej, zawieranych przez byłych wojewodów w ostatnich dniach urzędowania w 1998 r.

   W odpowiedzi na interpelację przekazaną przy piśmie SPS-0202-1355/99 panów posłów Józefa Gruszki oraz Seweryna Kaczmarka, dotyczącą umów o zarządzanie samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów uprzejmie wyjaśniam poruszone kwestie.    Zmiany systemowe w ochronie zdrowia wymagają zmiany nie tylko sposobu finansowania usług zdrowotnych, ale także organizacji i zarządzania zakładami opieki zdrowotnej. Jest to spowodowane koniecznością realnego egzekwowania odpowiedzialności za zarządzanie, bardzo często dużym majątkiem i zasobami ludzkimi, a ponadto w warunkach trudnego okresu rozwoju rynku usług medycznych. Te okoliczności przemawiają za racjonalną polityką organów założycielskich, które w ramach swoich uprawnień i kompetencji odpowiadają za powoływanie kierowników jednostek, a tym samym za zarządzanie zakładem poprzez swoje decyzje - kto i na jakich warunkach będzie jednostką kierował. Ponieważ system ochrony zdrowia rozwija się w ramach gospodarki rynkowej i powinien czerpać z jej sprawdzonych mechanizmów, to wymaga to także zmiany podejścia do zarządzania zakładem od systemu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę do rozwiązań proponowanych przez prawo cywilne - czyli umów o zarządzanie.    W 1998 r. organy założycielskie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej podjęły pierwsze próby zawierania takich umów. Z danych zebranych przez ministerstwo zdrowia wynika, że zawarto ich ok. 110 w całej Polsce, w zdecydowanej większości stroną był wojewoda jako organ założycielski dla większości zakładów opieki zdrowotnej.    Umowa o zarządzanie jako umowa cywilnoprawna opiera się na przepisach Kodeksu cywilnego. Art. 353 K.c. mówi, że strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Rozwiązanie umowy następuje zgodnie z zawartymi zapisami w umowie oraz na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, w tym art. 357 - ˝Jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu umowy. Rozwiązując umowę, sąd może w miarę potrzeby orzec o rozliczeniach stron, kierując się zasadami określonymi w zdaniu poprzedzającym˝.    Oprócz rozwiązania umowy, w celu zmiany jej warunków na korzystne dla obu stron, może dojść do jej renegocjacji. Jeśli obecne organy założycielskie, które stały się od 1 stycznia 1999 r. stronami umów o zarządzanie (związane to jest z przekazaniem uprawnień organu założycielskiego od wojewody do szczebla samorządu terytorialnego) stwierdzą, że zawarcie umów odbyło się z naruszeniem prawa lub w rażący sposób naruszają interesy stron, powinny wystąpić o jej rozwiązanie. Ministerstwo zdrowia nie ma kompetencji wyciągania sankcji wobec wojewodów, którzy takie umowy zawarli.    W celu wyeliminowania nieprawidłowości - jeśli zaistniały - w każdym przypadku indywidualnej powinno się ponownie rozpatrzyć postanowienia zawarte w umowach; albo doprowadzić do renegocjacji, albo do rozwiązania wadliwej i zawartej niezgodnie z przepisami prawa umowy.    Jeśli są wątpliwości co do charakteru stosunku prawnego zawartego przez organ, który utworzył zakład z menedżerem, ustalenie jego treści powinno nastąpić w drodze rozstrzygnięcia sądowego.    Minister    Wojciech Maksymowicz    Warszawa, dnia 9 lutego 1999 r.