Debaty sejmoweVII Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie ograniczenia uprawnień samorządu terytorialnego przez przepisy Ordynacji podatkowej

   Odpowiadając na nadesłaną przy piśmie z dnia 9 września 1998 r. nr SPS-0202-926/98 interpelację posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej pana Ryszarda Brejzy w sprawie ograniczenia przez przepisy Ordynacji podatkowej uprawnień samorządu terytorialnego, przede wszystkim pragnę podkreślić, że przepisy nakładające na organy podatkowe obowiązek przestrzegania tajemnicy skarbowej zostały wprowadzone ustawą z dnia 31 maja 1996 r. o zmianie ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (DzU nr 75, poz. 357) i obowiązywały od 1 stycznia 1997 r.    Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DzU nr 137, poz. 926 z późn. zm.) wprowadziła w tym zakresie jedynie niewielkie zmiany, wynikające z konieczności dostosowania przepisów dotyczących tajemnicy skarbowej do nowych rozwiązań wprowadzonych tą ustawą. Tajemnicą skarbową są objęte indywidualne dane dotyczące szeroko rozumianych spraw podatkowych podatników, płatników i inkasentów, będące w dyspozycji organów podatkowych.    Ordynacja podatkowa w art. 294 wymienia organy i osoby obowiązane do przestrzegania tajemnicy skarbowej. W odniesieniu do organów samorządu terytorialnego obowiązek ten dotyczy:    - wójtów, burmistrzów (prezydentów miast) - jako organów podatkowych I instancji,    - pracowników samorządowych służb finansowych,    - członków samorządowych kolegiów odwoławczych, będących organami odwoławczymi od decyzji wydanych przez wójtów, burmistrzów (prezydentów miast),    - pracowników biur tych kolegiów,    - osób, które na podstawie odrębnych przepisów odbywają praktykę zawodową w organach podatkowych,    a ponadto określa w art. 295-302 organy i osoby, którym mogą być udostępnione informacje objęte tajemnicą skarbową.    Uprawnienie do uzyskiwania informacji objętych tajemnicą skarbową przez organy podatkowe samorządu terytorialnego wynika jednoznacznie z art. 298 pkt 4 i art. 299. Nie zachodzi zatem sygnalizowane w interpelacji posła R. Brejzy niebezpieczeństwo odmowy udostępnienia informacji objętych tajemnicą skarbową samorządowym organom podatkowym w zależności od interpretacji przyjętej przez organ stosujący ten przepis prawa.    Powołany w interpelacji przepis art. 298 pkt 7 pozwala na udostępnianie akt innym organom, jeżeli odrębne ustawy będą zawierały stosowne regulacje prawne. W odniesieniu do rad gmin oraz powoływanych przez nie komisji rewizyjnych takich przepisów nie ma.    Przepisy art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (DzU z 1996 r. nr 13, poz. 74 z późn. zm.) stanowią bowiem, że do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie przepis art. 18 ust. 2 pkt 8 tej ustawy do wyłącznej właściwości rad gmin przekazał podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach.    Ustawy podatkowe regulujące poszczególne podatki i opłaty stanowiące dochód gminy wyraźnie określają zakres uprawnień rady gminy w zakresie spraw podatkowych, upoważniając je m.in. do określania niektórych stawek podatkowych, do zarządzania poboru podatków od osób fizycznych w drodze inkasa i określania wynagrodzenia inkasentów. Rada gminy realizuje te uprawnienia poprzez wydawanie uchwał adresowanych do wszystkich podatników. Rady gminy nie zostały tymi ustawami upoważnione do podejmowania decyzji w indywidualnych sprawach podatkowych. Sprawy te należą do właściwości organów podatkowych gmin, które rozstrzygają w sprawach indywidualnych w drodze decyzji.    Kontrolę prawidłowości działania organów I instancji w sprawach podatkowych sprawują samorządowe kolegia odwoławcze. Dokonują one weryfikacji rozstrzygnięć organów podatkowych I instancji zarówno pod kątem ich zgodności z prawem, jak i pod kątem prawidłowości oceny zebranego w toku postępowania podatkowego materiału dowodowego, stanowiącego podstawę do wydania decyzji m.in. w sprawie odroczenia terminu płatności podatku, rozłożenia na raty podatku lub zaległości podatkowej, czy też umorzenia zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę. Analogicznej kontroli podlegają postanowienia wydawane przez zarząd gminy lub - z upoważnienia zarządu - przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) w sprawach wniosków o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od spadków i darowizn oraz opłaty skarbowej, ustalanych i pobieranych przez urzędy skarbowe, a stanowiących w całości dochód gminy. Ponadto wymienione wyżej decyzje i postanowienia podlegają kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.    Rada gminy nie może ingerować w rozstrzygnięcia organów podatkowych ani też oceniać prawidłowości wydanych przez nie postanowień lub decyzji. Właściwość rad gmin określona w ustawach podatkowych nie upoważnia ich do uzyskiwania informacji objętych tajemnicą skarbową, nie ma zatem uzasadnienia dla wprowadzania takiego upoważnienia w Ordynacji podatkowej.    Podsekretarz stanu    Jan Rudowski    Warszawa, dnia 30 września 1998 r.