Debaty sejmoweVII Kadencja

Interpelacja w sprawie nowelizacji ustawy o odpadach

   Szanowny Panie Ministrze! Zapisy nowelizacji ustawy o odpadach, ze względu na swoją niezgodność z dotychczasowymi przepisami, w ocenie podmiotów gospodarczych zajmujących się gospodarką odpadami wprowadziły ogromny zamęt na rynku odpadów. Ze względu na sprzeczność z zapisami ustawy Prawo zamówień publicznych niemożliwe stało się przeprowadzenie nawet prostego przetargu, bo z jednej strony zamawiający ma obowiązek zagwarantować uczciwą konkurencję wszystkim uczestnikom postępowania, a z drugiej strony blokuje dostęp do rynku usług, stosując zapisy ustawy o odpadach, zwłaszcza w zakresie unieszkodliwiania odpadów medycznych zakaźnych.    Występujące sprzeczności ustawy dotyczą zapisów zawartych w:    - art. 9 ust. 5 - sprzeczny z zasadami uczciwej konkurencji, ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz ustawy Prawo zamówień publicznych, nakłada obowiązek unieszkodliwiania odpadów medycznych zakaźnych na terenie tego samego województwa, w którym zostały one wytworzone, w spalarniach położonych najbliżej miejsca wytworzenia, co stanowi niespójność z zapisami dyrektywy unijnej z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów (75/442/EWG). Występuje tu również problem związany z utrzymywaniem wybranych spalarni przez szpitale w okresie, gdy w ich budżetach brakuje pieniędzy na leczenie;    - art. 3 ust. 3 pkt 13 - eliminuje przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie transportu odpadów z grupy posiadaczy odpadów, którzy na mocy art. 25 ust. 3 nie mogą przejąć odpowiedzialności za odebrane odpady od ich wytwórcy. Nowelizacja ustawy jednym, niczym nie uzasadnionym, zapisem tego artykułu wyeliminowała z rynku wszystkie firmy pośredniczące w obrocie odpadami. Zgodnie z tym zapisem posiadaczem odpadów może być każdy podmiot, a nawet każda osoba faktycznie władająca odpadami, ze szczególnie dyskryminującym wyłączeniem prowadzących działalność w zakresie transportu odpadów. To właśnie te podmioty w oparciu o art. 25 uprzednio brzmiącej ustawy mogły legalnie przejąć odpady od wytwórcy i przekazać je wyłącznie innemu uprawnionemu podmiotowi. Stwarzało to warunki do rozwoju zdrowych zasad wolnorynkowych, optymalizując obrót odpadami. Wywołało to znaczącą obniżkę cen usług związanych z utylizacją odpadów dla ich wytwórców, czyli dla wszystkich potencjalnych obywateli. Możliwość przekazania odpadów podmiotom oferującym najkorzystniejsze warunki współpracy promowała firmy najlepiej zarządzane, posługujące się najnowocześniejszymi technologiami. Jednocześnie istniał prosty, bardzo przejrzysty system kontroli obrotu odpadami przy użyciu kart przekazania odpadów oraz ewidencji obrotu odpadami. System ten gwarantował zachowanie istotnych informacji handlowych w tajemnicy dla osób niepowołanych, gwarantując jednocześnie pełną kontrolę organom upoważnionym do nadzoru. Ponadto zapisy podanego wyżej artykułu pozostają w jaskrawej sprzeczności z dyrektywą unijną z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów (75/442/EWG), która wszystkie etapy obrotu odpadami, tj. zbieranie, sortowanie, transport, przetwarzanie, magazynowanie i składowanie, traktuje na równi i określa jednym mianem jako unieszkodliwianie;    - art. 25 ust. 4 i 5 - jest sprzeczny z zasadami uczciwej konkurencji, ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz ustawy Prawo zamówień publicznych, gdyż nakłada na prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów obowiązek dostarczenia odpadów w miejsce odbioru odpadów wskazane przez zlecającego usługę. Zapisy te są sprzeczne z wyżej przywołanym rozporządzeniem Rady 75/442/EWG, które mówi, że konieczne jest wprowadzenie efektywnych i spójnych przepisów dotyczących unieszkodliwiania odpadów, ale takich, które nie wpływają negatywnie na warunki konkurencji. Ponadto taka regulacja prawna stoi w sprzeczności logicznej z międzynarodową ustawą o transporcie towarów niebezpiecznych ADR, według której pełną odpowiedzialność za ładunek ponosi transportujący. Musi on więc być w tym celu posiadaczem odpadów. Regulacje takie są w jaskrawej sprzeczności z dyrektywą Rady z 18 czerwca 1992 r. w sprawie koordynacji procedur w zakresie udzielania zamówień publicznych na usługi (92/50/EWG) - art. 3 ust. 2: ˝Zamawiający zobowiązani są zagwarantować, że nie ma dyskryminacji pomiędzy wykonawcami˝ - oraz dyrektywą klasyczną z dnia 31.03.2004 r. (2004/18/WE) art. 2: ˝Instytucje zamawiające zapewniają równe i niedyskryminacyjne traktowanie wykonawców oraz działają w sposób przejrzysty˝;    - art. 42 ust. a - zakazuje unieszkodliwiania odpadów medycznych zakaźnych w sposób inny niż spalanie w spalarniach odpadów, przez co nowelizacja ustawy przywróciła monopol spalarniom odpadów z ogromną stratą dla finansów służby zdrowia, gdyż zmusiła szpitale do przekazywania wytwarzanych odpadów do spalarni położonej najbliżej i w województwie, w którym powstały. Wyeliminowało to uczciwą konkurencję i praktycznie uniemożliwiło zastosowanie zasad uczciwego uzyskiwania zamówień w przetargach publicznych. W nowelizacji wbrew trendom panującym w Europie powrócono do monopoli spalarni, likwidując całkowicie wolny rynek w zakresie odpadów medycznych.    Należy podkreślić, że wiele dużych jednostek służby zdrowia wydało wielkie pieniądze na inwestycje związane z tzw. alternatywnymi metodami unieszkodliwiania odpadów medycznych, a w obecnej sytuacji nie mogą działać zgodnie z obowiązującym prawem. Narusza to konstytucyjną zasadę ciągłości prawa i pozbawia te wszystkie podmioty gospodarcze praw nabytych poprzez praktyczny zakaz przekazywania im odpadów medycznych przez wytwórców.    W związku z powyższą sytuacją interpeluję Pana Ministra w następujących sprawach:    1. Czy w najbliższej nowelizacji ustawy o odpadach dopuści się do ich unieszkodliwiania alternatywnymi metodami, jak: autoklawowanie czy dezynfekcja chemiczna?    2. Czy dopuszczalne będzie unieszkodliwianie odpadów medycznych zakaźnych na terenie innego województwa niż to, w którym zostały wytworzone?    3. Czy zamierza się przywrócić brzmienie poprzedniej wersji zapisów art. 3 ust. 3 pkt 13, zgodnie z którym posiadaczem odpadów był również transportujący?    Z poważaniem    Poseł Janusz Maksymiuk    Krosno, dnia 14 czerwca 2006 r.